Fćrsluflokkur: Sagnfrćđi

Andrzej Wajda - mikilmenni međal Pólverja

Andrzej Wajda, sem nú er lát­inn, nírćđur ađ aldri, var snillingur í hópi kvik­mynda­leik­stjóra og mynd hans Aska og demantar (1958) ógleymanleg, ein sú bezta sem ég hef séđ. Síđasta stórvirki hans, Katyn (2007), um fjöldamorđ hersveita Rauđa hersins á stórum hluta liđsforingjastéttar Póllands í Katyn-skógi (stríđsglćpur sem Stalín kenndi nazistum um), á ég ţó enn eftir ađ sjá!

Frá Polish Film Academy:

Andrzej Wajda

?>

One of the best-known and most honoured Polish film directors, co-founder of the Polish Film School; also a prominent theatre director, writer and set designer. He was born in SuwaĹ‚ki in 1926. He spent the war in Radom, where he attended clandestine classes and briefly studied at a private school of painting, while working on the railroads. After the war, he studied painting at the Academy of Fine Arts in Krakow and directing at the State Film School in ŁódĹş. KanaĹ‚/Canal (1957) was his second feature film after Pokolenie/Generation (1954). After that, he madePopióĹ‚ i diament/Ashes and Diamonds (1958), which cemented his leading position in Polish and European cinema. In 1959, Wajda made his first colour film – Lotna, and in subsequent years, films such as Niewinni czarodzieje/Innocent Sorcerers (about the young people of the jazz generation, rebellious and lonely at the same time),Samson (the story of a Jew who escaped from the ghetto) and two foreign films: the Yugoslav Sibirska Ledi Magbet/Siberian Lady Macbeth and the Franco-German co-production MiĹ‚ość dwudziestolatków/Love at Twenty (1962).

Out of nearly forty films directed by Wajda, the most famous are his adaptations of Polish literary classics – including Stefan Zeromski’s PopioĹ‚y/The Ashes (1965), WyspiaĹ„ski’sWesele/The Wedding (1973), Ziemia obiecana/The Promised Land by Reymont (nominated for an Academy Award, 1974), Joseph Conrad's Smuga cienia/The Shadow Line (1976), Panny z Wilka/The Maids of Wilko by Iwaszkiewicz and Pan Tadeusz by Adam Mickiewicz (1999). He also gained great popularity with his political settlement films – CzĹ‚owiek z marmuru/Man of Marble (1978) andCzĹ‚owiek z ĹĽelaza/Man of Iron (awarded the Palme d'Or at the Cannes Film Festival, 1981), Danton (1982) andKorczak (1990). For Katyn (2007), he was nominated for an Oscar.

Andrzej Wajda’s oeuvre represents a diverse auteur cinema. He draws from painting, Polish literature and Polish national tradition. In some of Wajda's films, the ideas were subject to numerous interventions by the censor during the Polish People's republic; they provoked heated discussions and disputes. In 2000, Andrzej Wajda was awarded an honorary Oscar, and in 2006 – the Berlin Golden Bear for Lifetime Achievement.

In 1979-1983, Wajda was the chairman of the Polish Filmmakers Association (he is honorary chairman now). He is also a member of the American and European Film Academy. In 1989-1991, he was a senator. He is the initiator and sponsor (using the Kyoto Award he received the 1987) of the Centre of Japanese Art and Technology "Manggha" in Krakow, and founder of Andrzej Wajda’s Master School of Film Directing, operating since 2002 in Warsaw.

PS. Ađ allt öđru: sjáiđ ţessa nýju frétt:


mbl.is Andrzej Wajda látinn
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Eindregin úrslit í forsetakjöri: Guđni Th. Jóhannesson tekur viđ á Bessastöđum

Hann hefur veriđ ­kos­inn for­seti Íslands međ 71.356 at­kvćđum (38,49%). Halla Tóm­as­dótt­ir náđi langt, međ 11% fćrri atkvćđi (27,51%). Viđ hljótum ađ óska Guđna og fjöl­skyldu hans, landi okkar og ţjóđ allra heilla á ţessum tímamótum.

Guđni er mikill hćfi­leika­mađ­ur, vel mennt­ađur og eink­ar vel máli far­inn, bćđi í rit­um hans og í töl­uđu máli, rekur ekki í vörđ­urnar og verđur von­andi gefin ţau hygg­indi og sú vizka sem ţjóđ­höfđ­ingja er full ţörf á. Engin okkar eru full­komin, og hann ţarfn­ast sannar­lega bćna okkar í sínu starfi, rétt eins og Sveinn Björns­son var međ­vitađur um, ţegar hann tók fyrstur manna viđ ţessu háa embćtti.

Merkileg og lćrdómsrík er rćđa Sveins á Alţingi á Ţingvöllum 17. júní 1944 (undir­strikun mín):

Herra alţingisforseti. Háttvirtir alţingismenn. — Ég ţakka fyrir ţađ traust, sem mér hefur veriđ sýnt međ ţví ađ kjósa mig fyrsta forseta Íslands nú.

Er ég var kjörinn ríkisstjóri í fyrsta skipti fyrir réttum 3 árum, lýsti ég ţví, ađ ég liti á ţađ starf mitt framar öllu sem ţjónustu viđ heill og hag íslenzku ţjóđarinnar, og bađ Guđ ađ gefa mér kćrleika og auđmýkt, svo ađ ţjónusta mín mćtti verđa Íslandi og íslenzku ţjóđinni til góđs. Síđan eru liđin 3 ár, sem hafa veriđ erfiđ á ýmsan hátt. En hugur minn er óbreyttur. Ég tek nú viđ ţessu starfi međ sama ţjónustuhug og sömu bćn.

Á ţessum fornhelga stađ, sem svo ótal minningar eru bundnar viđ um atburđi, sem markađ hafa sögu og heill ţjóđarinnar, vil ég minnast atburđar, sem skeđi hér fyrir 944 árum. Ţá voru viđsjár međ mönnum sennilega meiri en nokkru sinni fyrr ţau 70 ár, sem ţjóđveldiđ hafđi starfađ ţá. Og ágreiningsefniđ var nokkuđ, sem er öllum efnum viđkvćmara og hefur komiđ á ótal styrjöldum í heiminum. Ţađ voru trúarskođanir manna. Forfeđur vorir höfđu haldiđ fast viđ hina fornu trú, Ásatrúna, sem flutzt hafđi međ ţeim til landsins. Nú var bođađur annar átrúnađur, kristindómurinn. Lá viđ fullkominni innanlandsstyrjöld milli heiđinna manna og kristinna.

Alţingi tókst ađ leysa ţetta mikla vandamál hér á Lögbergi. — Um ţetta segir svo í Njálu:

„Um daginn eftir gengu hvárirtveggju til Lögbergs, ok nefndu hvárir vátta, kristnir menn ok heiđnir, ok sögđust hvárir ór lögum annarra. Ok varđ ţá svá mikit óhljóđ at Lögbergi, ađ engi nam annars mál. Síđan gengu menn í braut, ok ţótti öllum horfa til inna mestu óefna.“

Forustumađur kristinna manna fól nú andstćđingi sínum, hinum heiđna höfđingja Ţorgeiri Ljósvetningagođa, ađ ráđa fram úr vandrćđunum. Hann gerhugsađi máliđ. — Um málalok segir međal annars svo í Njálu:

„En annan dag gengu menn til Lögbergs, Ţá beiddi Ţorgeir sér hljóđs ok mćlti: Svá lízt mér sem málum várum sé komit í ónýtt efni, ef eigi hafa ein lög allir. En ef sundr skipt er lögunum, ţá mun sundr skipt friđinum, ok mun eigi viđ ţat mega búa.“

Heiđinginn Ţorgeir Ljósvetningagođi segir ţví nćst svo: „Ţat er upphaf laga várra, at menn skulu allir kristnir vera hér á landi.“

Undu allir ţessum málalokum međ ţeim árangri, ađ af leiddi blómaöld Íslands, unz sundurţykkiđ varđ ţjóđveldinu ađ fjörtjóni.

Nú á ţessum fornhelga stađ og á ţessari hátíđarstundu biđ ég ţann sama eilífa Guđ, sem ţá hélt verndarhendi yfir íslenzku ţjóđinni, ađ halda sömu verndarhendi sinni yfir Íslandi og ţjóđ ţess á ţeim tímum, sem vér nú eigum fram undan."

Ţetta minnir í raun á bćn Geirs H. Haarde forsćtisráđherra haustiđ 2008: "Guđ blessi Ísland." Ţađ voru ekki innantóm orđ, heldur innilega meint, og tóku margir undir ţau. Og ţađ var ekki til einskis beđiđ. Í báđum tilvikum, 1944 og 2008, varđ framhaldiđ giftudrýgra en flestir höfđu getađ ímyndađ sér, m.a. var fiskveiđilögsaga Íslands fćrđ úr ţremur mílum í 200 á ađeins 23 árum, frá 1952 til 1975, og allir ţekkja hvernig landiđ hefur notiđ góđćris og velgengni á síđustu árum ţrátt fyrir ótrúleg áföll í bankakreppunni 2008 og í kjölfar hennar, međ fjandsamlegum tiltćkjum erlendra valdamanna.

Já, viđ höfum sem lítil ţjóđ í Norđur-Atlantshafi notiđ blessunar Guđs í sögu lýđ­veldis okkar. Höldum áfram ađ biđja fyrir hinum nýkjörna forseta, landi og ţjóđ.


mbl.is „Tilfinningin er einstök“
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Stórfelld rán kirkjubyltingarmanna á Íslandi á 16. öld, enn betur upplýst en áđur

Danskir "siđbótarmenn" fóru ránshendi um íslenzk klaustur og sjálf bisk­ups­setr­in og rćndu héđan ógrynni silf­urs, svo miklu, ađ forn­leifa­frćđ­ingur­inn dr. Stein­unn Kristjáns­dóttir trúir vart eigin augum, ađ til hafi veriđ í svo gífur­legu magni hér, en hún er í fréttar­viđtali á Mbl.is ađ segja frá upp­götvun sinni á dönskum skjölum um heilu skips­farmana sem fluttir voru héđan til Danmerkur međ silfur- og gullgripum úr kirkjum hér og klaustrum, sem brćddir voru upp og notađir í ţágu konungs­valdsins! Fyrir utan ţetta sló kon­ungur eign sinni á allar jarđ­eignir klaustranna* og biskups­stólanna og hirti af ţeim arđinn (og seldi úr ţví ráns­safni) öldum saman, sbr. pistil minn: Arđ­rćnd­asta stofnun landsins.

"Siđbótin" á Íslandi var hrein bylting gegn kaţólsku kirkjunni, valdarán og grćđgi konungs­manna og Jón sjálfur Arason, síđasti kaţólski bisk­upinn í dansk-norska veldinu, forfađir allra nú­lif­andi Íslendinga, háls­höggvinn ásamt tveimur sonum sínum!

Ţetta er ekki glćsileg fortíđ lúthersku kirkjunnar á Íslandi. Ég mćli sérstaklega međ ţví, ađ menn lesi bók Ólafs Gunnarssonar, Öxin og jörđin, um ćvi og baráttu Jóns biskups. Um herra Jón, sjá einnig nokkra pistla og greinar HÉR.

* sjá kirkju.net/index.php/klaustrin-a-islandi-og-jareeignir?blog=10


mbl.is Dýrgripir Íslands brćddir í Danmörku
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nýnazistar eru vitfirringar, segir forseti Ţýzkalands

Ćđsti dóm­stóll­inn hefur nú stađfest réttmćlti ţess, ađ forsetinn Gauck lét ţessi orđ falla. Ánćgjulegt var ţađ, sem og rökstuđningurinn:

  • Dómstóllinn viđur­kenn­ir ađ orđiđ „vit­firring­ar“ get­ur tal­ist vera meiđandi um­mćli. Hins veg­ar verđi ađ skođa um­mćli for­set­ans í heild. Hann hafi einnig talađ um hug­mynda­frćđi og öfga­menn og ţví megi líta á um­mćl­in sem svo ađ for­set­inn hafi veriđ ađ tala um fólk sem hafi ekki lćrt af sög­unni, hunsi af­leiđing­ar nas­ism­ans og hafi skođanir sem eru and­lýđrćđis­leg­ar.

Um 6.000 eru fé­lag­ar í NDP, flokk­i nýnazista sem fékk um 1,3% at­kvćđa í kosn­ing­um í sept­em­ber en flokk­ur­inn hef­ur ekki náđ manni á ţing (Mbl.is).

Hann fekk einn mann kjör­inn á ESB-ţingiđ, međ 1% stuđningi á landsvísu. 

Ánćgjulegt líka:

  • Efri deild ţýska ţings­ins vinn­ur nú ađ dóms­máli sem verđur flutt fyr­ir stjórn­ar­skrár­dóm­stól lands­ins ţar sem fariđ verđur fram á ađ NPD verđi bannađur. Flokk­ur­inn var stofnađur áriđ 1964.

Og hćgri hönd Angelu Merkel hefur ekki skafiđ utan af ţví, segir hér sannleikann:

  • Talsmađur Ang­elu Merkel, kansl­ara Ţýska­lands, hef­ur sagt ađ flokk­ur­inn sé and­lýđrćđis­leg­ur, hati út­lend­inga, hati gyđinga og starfi í and­stöđu viđ stjórn­ar­skrá lands­ins. (Mbl.is.)

mbl.is Má kalla nýnasista vitfirringa
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Davíđ Oddsson um Margaret Thatcher

Athyglisvert er nýbirt viđtal viđ Davíđ Oddsson ritstjóra á fréttavef Vísis um Margaret Thatcher, eins og hún kom honum fyrir sjónir, en hann kynntist henni allvel í heimsókn til Bretlands, og er gaman ađ heyra hans minningar af ţví og mat hans á "járnfrúnni" svokölluđu. Ennfremur tekur Davíđ ţar í lokin afstöđu til Sjálfstćđisflokksins og forystu Bjarna formanns í honum. Viđtaliđ er hér (smelliđ á ţetta): http://visir.is/section/MEDIA99&fileid=CLP17968
mbl.is Thatcher minnst á breska ţinginu
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Jón Jónsson er gott og gilt nafn

Á fyrri öldum var Jón lang-algengasta nafn Íslendinga. Fimmti hver karlmađur hét Jón áriđ 1703, viđ fyrsta manntal okkar. Jón Jónsson var ótrúlega algengt nafn. Áriđ 1801 báru 1342 menn ţađ nafn, ekkert aukanafn, utan tveir sem báru ćttarnöfn (Vídalín og Arnórsen). Međal ţeirra voru t.d. 16 tvítugir, 43 tíu ára og 39 tveggja ára. Ţessir 1342 Jónar Jónssynir áriđ 1801 voru 2,84% ţjóđarinnar, sem ţá var 47.240 manns.

Áriđ 1845 hétu heldur fćrri Jón Jónsson, 1284 alls, ţar af 18 fertugir, 20 ţrítugir, 22 tvítugir*, 17 tíu ára og 25 tveggja ára. Ţá báru sjö ţessara Jóna Jónssona millinafn (Geir, Páll, Kristinn, Eggert, Leví, Einar, Hákon), en allir voru ţeir í yngstu kynslóđinni (eins til 16 ára). Ţá sem fyrr voru ýmsir Jónar Jónssynir kallađir "yngri" eđa "eldri".

Áriđ 1845 töldust Íslendingar 58.558, hafđi ekki fjölgađ nema um 8.200 manns frá 1703, enda hjuggu Stóra bóla (1707) og móđuharđindin seint á 18. öld djúpt skarđ í ţjóđina. Viđ vorum 44.854 áriđ 1762, og ţá voru mestu harđćrisár náttúrunnar eftir.

En ţessir 1284 Jónar Jónssynir áriđ 1845 voru ţá 2,19% ţjóđarinnar (um eđa yfir 25. hver karlmađur). Lauslega taliđ í nafnalykli manntalsins 1845, ţar sem Jónar taka 122˝ blađsíđu, hétu ţá um eđa upp undir 4.600 manns Jónsnafni.

Jón Jónsson  Jón Jónsson er gott og gegnt nafn, ţví hétu t.d. tveir ţekktir menn og vinsćlir međ ţjóđinni, sem mörg okkar muna eftir, jarđfrćđingurinn og fiskifrćđingurinn (myndin er af ţeim síđarnefnda, sem var fyrsti forstjóri Hafrannsóknarstofnunar, 1965-1984). Málvinur minn einn er Jón Jónsson á Seltjarnarnesi, fyrrverandi kaupmađur. Áđur og fyrrum báru margir ţekktir menn nafniđ. Í Íslenzkum ćviskrám (III., V. og VI. bindi) eru 160 Jónar Jónssynir, ţar af sex a.m.k. međ aukanafn (Bergsted, Johnsen, Björnsen, Einar, Sigurđur Vídalín, Kristmundur, Auđun).

Nú er svo um skipt, ađ nafniđ Jón Jónsson gerist ć sjaldgćfara. Hefur engum veriđ gefiđ ţađ fulla nafn í rúma ţrjá áratugi, sbr. fréttartengil hér neđar. Hnarreistir geta menn ţó boriđ ţađ ágćta nafn, og ţađ gerir m.a. söngvarinn vinsćli, ritstjóri Monitors, sem heitir reyndar millinafni líka, og ţessi ungi mađur, sem 12 ára lét breyta nafni sínu í Jón Jónsson.

Vinsćldir Jóns-nafnsins á Íslandi má rekja til tignunar Jóhannesar skírara (Jóns baptista), Jóhannesar guđspjallamanns (Jóns evangelista) og Jóns helga Ögmundssonar, biskups á Hólum (d. 1121) -- en margar kirkjur voru helgađar ţeim -- og einnig til mikilmennisins Jóns biskups Arasonar á Hólum (ef smellt er á nafniđ, geta menn séđ ţar ćttir hans raktar).

* Ţar af einn sem er rangfćrđur til aldurs (sagđur 19 ára) í Nafnalykli ađ Manntali 1845 á Íslandi, nćstneđstur í III. bindi, s. 816 (í Melkoti í Leirársókn). 

Heimildir: nafnalyklar viđ manntölin 1801 og 1845 og almennar mannfjölda-upplýsingar, sem m.a. eru ásamt öđru teknar saman í námskeiđshefti mínu, Ćttfrćđinámskeiđ í Reykjavík, á síđunni Manntöl 1703-1930.


mbl.is Enginn Jón Jónsson síđustu ţrjátíu ár
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Hvort er skárra, gölluđ mandarína eđa rykfallin tarantína?

Báđir eru ţeir fyrrverandi Allaballar, Guđbjartur og Árni Páll. En ţvílíkir hafa einmitt reynzt einhverjir mestu tćkifćrissinnar í stjórnmálum hér á landi, og líkt mun ţađ erlendis. Fv. kommúnistar í ESB: Barroso, Fühle, Damanaki, Cohn-Bendit og eflaust fjöldi annarra. Ţetta voru m.a.s. harđir Moskvu- eđa Maó-kommúnistar, en fundu svo eitthvađ annađ ađ farvegi fyrir metnađ sinn, en jú: stórríkisdraumur skyldi ţađ vera. Á valdi slíkra draumfara eru ţeir reyndar líka, ÁPÁ og Bjartur.
mbl.is Kosning í formannskjöri ađ hefjast
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Er Esb-innlimunarsinninn Ţorvaldur Gylfason SÖGULAUS mađur?

Ţađ voru hláleg ummćli hjá Ţorvaldi Gylfasyni í Silfri Egils og efnislega röng, ađ tíminn frá lokum seinni heimsstyrjaldar hafi veriđ án blóđsúthellinga í Evrópu. Viđ getum nefnt ţegar uppreisn var bćld niđur í Austur-Ţýzkalandi og Póllandi og innrásir Varsjárbandalagsríkjanna í Ungverjaland 1956 og Tékkó-Slóvakíu 1968, flóttafólkiđ sem drepiđ var viđ Berlínarmúrinn og ţá sem pyntađir voru eđa lífiđ murkađ úr í Sovét-Gúlaginu, fyrir utan fólk sem drepiđ var viđ valdayfirtöku kommúnista í mörgum austantjaldslöndum (jafnvel ráđamenn eins og Jan Masaryk o.s.frv.).

T.G. Masaryk and Jan Masaryk Feđgarnir Thomaš Masaryk, fyrsti forseti Tékkó-Slóvakíu, 1918–35, og Jan Masaryk, utanríkisráđherra landsins 1940–dd. 10. marz 1948, talinn myrtur af útsendurum sovézku leyniţjónustunnar.

Og svo var ţađ JÚGÓSLAVÍU-borgarastyrjöldin mikla, međ afar miklu mannfalli og ţar á međal fjöldamorđum, sem t.d. Esb-ţjóđin Hollendingar bar sinn hlut í ábyrgđinni á. EKKERT af ţessu kom Evrópusambandiđ í veg fyrir og hrćrđi hvorki legg né liđ; ţađ voru Bandaríkin umfram allt sem friđuđu Júgóslavíu.

Og fyrir friđinn í Vestur-Evrópu gerđi Esb. ekkert, heldur NATO. Ţađ var enginn á ţeim buxunum ţar ađ fara í innbyrđis stríđ nema kommúnistar ađ bylta ţjóđskipulaginu (Grikkland, Ítalía, Frakkland) og sovétkommúnistar ađ hrćđa V-Evrópu til uppgjafar. Einurđ og varnarstefna NATO og Bandaríkjanna, Breta o.fl. gegn uppsetningu Sovétríkjanna á hćttulegum kjarnorkuflaugum bjargađi ţví, ađ ekki var gefizt upp á 9. áratugnum. Laun stađfestunnar voru blessunarlega hrun kommúnismans í A-Evrópu. Páfinn Jóhannes Páll II átti meiri ţátt í ţví hruni (međ áhrifum á Pólverja) heldur en ţetta vesalings Evrópusamband!!!

Margt fleira var gagnrýnivert í lítt trufluđu eintali Ţorvaldar í ţessum ţćtti. Ađ ţví mun ég víkja síđar eđa annars stađar. En manninum er ekki alls varnađ, og seint mundi ég frýja honum vits, og vitaskuld ber ekki ađ skilja stórletrađa fyrirsögn ţessarar greinar bókstaflegri merkingu; fremur er hann grunađur um grćsku. – Áđur birt á Vísisbloggi mínu.


Dauđi Allende : sjálfsvíg

Ţetta er nú orđiđ ljóst eftir rannsókn á líki Allendes.

  • „Niđurstađan er sú sama og Allende-fjölskyldan var búin ađ komast ađ. Hinn 11. september áriđ 1973 var fađir minn í erfiđum ađstćđum og ákvađ ađ svipta sjálfan sig lífi frekar en ađ vera niđurlćgđur,“ sagđi Isabel Allende [skáldkonan frćga] viđ fjölmiđla.

Ţađ tók tímann sinn ađ leiđa ţetta endanlega í ljós, á tímum borgaralega kjörinna yfirvalda, en eđlilega hefđi rannsókn á málinu undir handleiđslu herforingjastjórnar Pinochets (1973–1990) ekki veriđ treyst.

Hér er BBC-fréttin um ţetta síđla kvölds 19. júlí: Chile's President Allende killed himself, experts say. 

Endalok Pinochets urđu önnur: Hér er hann í upphafi valda sinna:

   Hér á opinberri glansmynd:  


En hér fyrir neđan er karli heldur betur brugđiđ, eftir ađ upp hafđi komizt um ýmsa glćpi hans (ekki ađeins dráp á um 3000 manns og pyntingar á margfalt fleiri, heldur alls konar ómerkileg auđgunarbrot ađ auki):

 Pinochet

Og ekki veit ég, hvort ţessi mynd er raunveruleg, en ţannig var ţó í reynd komiđ fyrir honum ađ lokum:  



mbl.is Allende framdi sjálfsmorđ
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Svör ađ fást viđ óleystri ráđgátu um dauđa Allende?

 Salvador Allende, forseti Chile 1970–1973, er nú aftur í fréttum – líkamsleifar hans voru grafnar upp í gćr "vegna rannsóknar sem vonast er til ađ skeri úr um hvort hann hafi fyrirfariđ sér eđa veriđ myrtur í valdaráni Augustos Pinochets áriđ 1973," eins og segir hér í frétt Mbl.is. Međ fullu samţykki fjölskyldu Allende munu chiliskir og erlendir réttarmeinafrćđingar reyna ađ leiđa í ljós, hvernig dauđa hans hafi boriđ ađ, skv. BBC-frétt. Sannarlega er tímabćrt, ađ rannsakađ verđi, hvort í honum finnist skot úr byssum hersins eđa úr ţeirri tegund riffils, sem hann fekk ađ gjöf frá Fidel Castro, forseta Kúbu. Ţótt ţađ síđarnefnda kćmi í ljós í rannsókninni, er viđbúiđ, ađ ţađ yrđi vefengt, ţví ađ möguleiki er, ađ komiđ hafi veriđ fyrir í líkama hans skoti af annarri gerđ en ţví eđa ţeim, sem bönuđu honum. "Hvorki vopniđ né kúlan fundust hinsvegar eftir dauđa hans og herstjórn Pinochets kom í veg fyrir ađ fjölskylda Allendes fengi ađ sjá líkiđ eftir valdarániđ," segir ennfremur í fréttinni, ţar sem fátt virđist vanta annađ en ţađ eitt, ađ ekkja hans taldi strax á fyrstu dögum byltingarinnar, ađ hann hefđi tekiđ sitt eigiđ líf, ţegar árásin var gerđ á forsetahöllina La Moneda, og mun heimild hennar hafa veriđ Patricio Guijon, sem var í lćknaliđi Allende og sagđist sjónarvottur ađ ţessu (sjá nánar hér og hér). En síđan ţá hefur fjölskyldan hafnađ ţví og sagt hann myrtan af hermönnum, og Mireya Baltra, atvinnumálaráđherra í stjórn Allende, sagđi um 1990, ađ 36 bysstuskot hefđu veriđ í líkama Allende.

Á bilinu 2.400 til 3.200 manns voru drepnir af herforingjastjórn Pinochets, sennilega langflestir varnarlausir menn í fangabúđum, en allt ađ 80.000 manns eru taldir hafa veriđ handteknir og allt ađ 30.000 pyntađir.

Pinochet lét af völdum áriđ 1990 eftir ađ hafa beđiđ ósigur (44% gegn 56%) í kosningum um tímabundiđ framhald valda hans og eftir mikla alţjóđlega gagnrýni. Ţetta er athyglisvert atriđi í ţví sambandi:

  • Another reason of Pinochet's decision to call for elections was the April 1987 visit of Pope John Paul II to Chile. According to the US Catholic author George Weigel, he held a meeting with Pinochet during which they discussed a return to democracy. John Paul II allegedly pushed Pinochet to accept a democratic opening of the regime, and even called for his resignation.[51] (Wikipedia, s.v. Pinochet.)

Sé ţetta rétt, er ţađ til marks um, ađ áhrif Jóhannesar Páls páfa til endurreisnar lýđrćđis hafa ekki veriđ takmörkuđ viđ Pólland og austantjaldslöndin. (Ennfremur er hann talinn hafa átt afgerandi ţátt í ađ koma í veg fyrir stríđ milli Argentínu og Chile áriđ 1978, sbr. ţessa nýlegu frétt.)

Eftir ósigur Pinochets í ţjóđaratkvćđagreiđslunni var gerđur samningur milli herforingjastjórnarinnar og stjórnmálaflokka um 54 breytingar á stjórnarskránni, til ađ endurreisa lýđrćđislega stjórnarhćtti, og voru ţćr breytingar samţykktar af 91,25% manna í nýrri ţjóđaratkvćđagreiđslu. Nýr forseti, Patricio Aylwin, var síđan kosinn í desember 1989 međ 55% atkvćđa, gegn 30% frambjóđandans Hernans Buchi, fjármálaráđherra Pinochets síđan 1985, fekk, en ţriđji frambjóđandinn, Francisco Javier Errázuriz, yzt á hćgri kanti, fekk 15%. Frá ţessum tíma hefur lýđrćđi ríkt í Chile – eins og lengst af 20. öld. Forseti landsins nú (frá fyrri hluta ársins 2010), sá fimmti eftir Pinochet, er Sebastián Pińera.

Hér er Wikipediu-grein um Salvador Allende

Hér eru greinar um ţá frétt, sem fjallađ er um í pistli mínum:  

Chile digs up Salvador Allende to answer: suicide or murder?

 – og á vefsíđu BBC: Chile exhumes ex-President Salvador Allende's remains.


mbl.is Lík Salvadors Allendes grafiđ upp
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband