Frsluflokkur: Heimspeki

Hva hefi Platn sagt?

Lgunum, roskaasta riti hans, tekur hann 8. bk mjg eindregna afstu mlefnum samkynhneigra. Prfessor klassskum frum, R.E. Allen, ritai stuttgripum mli The New York Times 27. febr. 1993.

Svo geta menn teki afstu me ea mti vihorfum Platns essum mlum, en a er fullkomlega vert og jafnvel tmabrt a msir geri sr grein fyrir v, hva einn allra fremsti heimspekingur allrar heimspekisgunnar skrifai um essi ml.


mbl.is Banna Pride-gngu Istanbl
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

A sleppa allri heimspeki og hafna gustr snarheitum

KOTROSKINN er Frosti Logason a telja sig geta afsanna remur Frttablas-klausum, sem lesa m 1 mntu, spurningu um tilvist Gus ea gua, sem mestu heimspekingar og vitringar sustu rsunda hafa langtmum saman rkrtt og glmt vi me msum htti, sumir jta sig vanmegna um margt, en arir leitt ljs rk a flknum lyktunum snum.

Ekki er a svo, a Frosta hafi bei a eitt verk a kasta rekunum a grfum guanna --a flestir su ornir sammla honum um, a tr gu s bara "vitleysa". Enn ika mrg hundru milljna manna, sennilega annan milljar, kristna tr, og a a sama vi um Mhamestr, og eru ll nnur trarbrg talin.

Frosti snigengur heimspekileg rk mli snu, kastar v meira fram eins og ungislegur rursmaur sem hfar til samkenndar enn meiri unglinga hugsun, tninga og annarra eldri, sem uppflosnair eru fr kristinni tr, nu ekki a rtfestast henni, ekki szt vegna hlfgers "anti-intellektalisma" sem hefur lengi veri viloandi vi Ltherstr, allar gtur fr v a Lther sjllfur talai um skynsemina sem "hru". jkirkjuprestar hafa seinni tmum vanrkt kristin trvarnarfri, au skynsemdarfri sem eru eins konar inngangsvsindi a trarbragafrum og greiningu trverugleik hins kristna boskapar.

essu tmarmi vitsmunalegrar rdeyu skrifar Frosti; tkoman er eftir v.


Jn Gnarr er a vsu til, en orstr hans sem hugsuar svii heimspeki er ENGINN

Frttablasgreinin "Gu er ekki til" eftir hins kotroskna Jn Gnarr, sem vill lta taka sig alvarlega (!), mun koma illa vi marga traa.* En a, sem er raunalegast fyrir hann sjlfan, a svo komnu mli, er hversu einfeldningsleg hugsun hans virist hafa veri um essi ml og hve illa undirbygg essi rsargrein me svo barmikilli fyrirsgn reyndist vera, enda hefur hann szt af llu sanna sitt ml ... varla byrja a!

essi llegi undirbningur hans og ltt rosku hugsun um mli er reyndar a, sem gefur beztu vonargltuna hr, v a bsna ttraleg eru essi rk hans augljslega og gagns au kngsins kli sem hann hugi sig "skarta" hr.

etta sastnefnda skiptir litlu mli hj hinu, a flk getur haldi fram a tra Gu og roskast vitsmunalega tr sinni n ess a hafa hyggjur af vangetu Gnarrs essu stigi mls til a hugsa af viti um etta hleita, mikilvga mlefni.

* Sjhttp://www.visir.is/gud-er-ekki-til/article/2015702149993


Gegn straumi veraldarhyggju, vinstri og hgri fgastefnum

Styrkleiki minn er sterkum orum,

standast sem urfa vginn dm.

Veikleikann ekkti g egar forum:

rautina' a mla gegn almannarm

ea veraldarhyggjunnar vanekkingu;

vla ar margan falsrk hin slyngu.

endanum reynast au hgmi' og hjm

og "allsherjarlausnirnar" orin tm!

11.11. 2014


Hannes H. Gissurarson Frjlsri verslun

Hann, s sextugi mentor frjlshyggjumanna, er 8 blasna vitali ar, fyrir utan myndir, m.a. forsumyndina. ar kennir missa grasa, s g vi studda yfirfer, og ferskur er hann og beittur orum, kemur oft vart, t.d. tali um krnuna, og va kemur hann vi, um Laxnessbkur snar, vinttuna vi Dav Oddsson, reynsluna selabankari o.m.fl.

Menn ttu a f sr blai og gera sr mat r v. Mtti g um lei hvetja dr. Hannes til ess a hafa ru hverju opi innlegg bloggi snu, til a komast betra samband vi menn hr, en hann getur auvita sett sna standarda innlegg, kasta t grfum persnumeiingum o.s.frv. og haft bara vissan umrutma. A vsu er lklegt, a heimsins strstu kjaftar, mia vi heilastr, helli sr yfir hann, svo a kannski ver g a taka essa tillgu til baka? ErrmGaspCrying


Voltaire: Memnon heimspekingur

(Brfyndin smsaga eftir hinn frga, franska heimspeking, hf. Birtngs (Candide).

Memnon fkk dag nokkurn flugu hfui, a vera mikill heimspekingur. eir eru fir, sem ekki hefir einhverntma komi s heimska hug. Memnon sagi vi sjlfan sig: Til ess a vera fullkominn heimspekingur, og um lei alsll, arf g eigi anna en upprta hj mr allar strur, og ekkert er auveldara, eins og allir vita.

fyrsta lagi tla g aldrei a vera stfanginn. egar g s fagra mey, segi g vi sjlfan mig: Mr essi verur einhverntma raueyg og kinnfiskasogin, barmur hennar verur flatur og brjstin eins og kvap, hfu hennar sklltt og skjlfandi. g arf v eigi anna, en sj hana anda, eins og hn mun vera, og mun eg aldrei heillast af kvenna fegur.

ru lagi tla g t a gta hfs. rangurslaust mun a freista mn me gmstum krsum og gum vnum, ea veizluglei. g set mr fyrir hugskotssjnir afleiingar hfsins, hfuverk, irakvl, heilsu- og tmaspilli. g mun aeins eta, til ess a fullngja elisrnni rf; heilsa mn mun t gt vera og hugsjnirnar bjartar og fagrar. Allt etta er svo hgt sem hugsast getur.

En g arf einnig a rstafa f mnu. g er eigi urftafrekur, f mitt er tryggt hj bankastjranum N. g hefi ng til ess a lifa hur, og a er llu drmtara. Aldrei mun g neyast til a leita nir hirarinnar. g mun hvorki funda n fundaur vera; etta er allt auvelt. g vini, sem g mun vernda. Eigi mun g nokkru sinni misskilja , og eir eigi mig. Ekkert er auveldara.

Er Memnon hafi bollalagt etta, var honum liti t um gluggann. S hann tvr konur gangi fyrir utan. Var nnur ldru, og virtist s gu skapi. Hin var ung og fgur, og virtist henni vera ungt um, kveinai hn og grt, og jk a aeins fegur hennar. S gi heimspekingur komst vi, alls eigi af fegur meyjarinnar, heldur af eymd hennar. Hann fr t og varpai hana, og hugist a hugga hana me heimspeki. Unga stlkan skri fr v, me einfldum en hrfandi orum, a hn hefi veri rtti beitt af furbrur snum (sem enginn var). Kva hn hann hafa fflett sig, og ttist ttast ofbeldi af hans hlfu. Mr lzt svo vitur, sagi hn, a ef vildir lta svo lgt a fylgja mr heim og rannsaka mli, er g viss um, a mundir bjarga mr r essum gngum. Memnon hikai eigi vi a fylgja henni, til ess a rannsaka ml hennar heimspekilega og gefa g r.

Hin sorgbitna mr fylgdi Memnon til herbergis sns, sem angai af ilmvtnum, og bau hn honum sti vi hli sr legubekk. Settust au ar gegnt hvoru ru, og sagi hn sgu sna, en hann hlustai me miklum fjlgleik. Mrin var niurlt. Hrundu henni stundum tr af augum, en ef hn rddi a lta upp, mttu augu hennar t augum hins spaka Memnons. Samra eirra var mjg innileg, og v innilegri sem lengra lei. Memnon komst mjg vi af raunum hennar, og fann betur, a hann yri a hjlpa essari undurfgru en hamingjusmu veru. Eftir v sem lengra lei runa, mjkuu au sr nr hvort ru. Memnon gaf meynni svo g r og huggai hana me svo hjartnmum orum, a au gleymdu bi stund og sta.

Haldi i ekki a karlfjandinn,furbrir stlkunnar, i inn einmitt essari rlagastund. Var hann hervddur fr hvirfli til ilja. Htai hann a brytja au bi spa, og kva au verskulda a. Stlkan komst undan. Vissi hn, a karl myndi fs til [s]tta, ef litleg fjrflga vri ara hnd. Memnon var n a kaupa sr lausn me llu v f, er hann bar sr. eim dgum gtu menn sloppi svo auveldlega, v a Amerka var eigi fundin, og angurmddar Evu dtur ekki eins httulegar og n.

Memnon, sem skammaist sn niur fyrir allar hellur, hlt n heim til sn. Bei hans ar brf fr nokkrum gvinum, sem buu honum til midegisverar.Ef g hmi einn heima, sagi Memnon,mun g eigi um anna hugsa en glappaskot mitt. g missi alla matarlyst og veikist. Mun g v vera svo hygginn a heimskja vini mna, og neyta me eim breyttrar mltar. ar gleymi g glappaskoti mnu. Hann fr essvegna til fundar vi . eir su undireins, a eitthva amai a honum, og hvttu hann til a drekkja sorgunum. Vn hfi drukki, gleur mannsins hjarta, hugsai Memnon, og gjrist brtt reifur. A mlsveri loknum var stungi upp v a spila. a er meinlaust gaman a spila vi vini sna. Memnon spilai v og tapai llu, er pyngju hans var, og fjrfalt meiru, er hann ht a borga. Deila hfst t af spilunum og lauk henni me v, a einn gvinanna kastai teningakassa auga Memnoni, svo ti l kinn. Memnon heimspekingur var borinn heim, eineygur, fullur og flaus. Memnon svaf n r sr vmuna og egar gn tk a rofa til kolli hans, sendi hann jn sinn til bankastjrans N. tti hann a taka t f, til ess a Memnon gti borga spilaskuldina. jnninn kom brtt aftur me harmafregn, a bankinn vri kominn hausinn, og vri menn v hrnnum saman gjaldrota og geggjair. Memnon var alveg frvita. Hann skellti plstri yfir auga, stakk bnarskjali vasann og skundai til hirarinnar, til ess a krefja konunginn rttltis gegn bankastjranum. Er hann kom inn hallarsalinn, mtti hann ks hirkvenna, sem reigsuu um me miklum pilsayt, enda voru krnlnur eirra tuttugu og fjgur fet a ummli. Ein eirra, sem ekkti Memnon dlti, hrpai upp: Hvaa freskja er etta? nnur, sem ekkti hann betur, sagi:Gan daginn, herra Memnon, g vona, a r li vel, herra Memnon, en hva er etta, herra Memnon!, hvernig hefir mist auga? San snerist hn hli og hlt brott. n ess a ba svars. Memnon fal sig ti horni, og bei ess, a hann gti varpa sr fyrir ftur konungs. Loks kom s stund. risvar kyssti hann glfi og tk san upp bnarskjal sitt. ------

Hans hgfgi tk Memnoni mjg vel og fkk skjali hendur einum jarla sinna, er skyldi skra honum fr efni ess. Jarlinn kallai Memnon eintal. Ygldi hann sig og sagi: Eineygi afglapi, mtt vera meiri asninn, a sna r til konungs fremur en mn, og svo btir gru ofan svart, me v a rast heiviran bankastjra, sem er undir minni vernd og er furbrir jnustustlku stmeyjar minnar. Skalt eigi halda mli essu til streitu, ef vilt halda nu eina auga.

Memnon, sem hafi kvei a hafna kvenflki, krsum, leikjum og lystisemdum, og heiti v, a leita aldrei nir hirarinnar, hafi einum degi rofi ll essi heit. Hann hafi lti ginnast af kvenfegur, drukki vn, spila, rifizt og misst auga, og sast leita nir hirarinnar, ar sem hann var hddur og smur.

Memnon hlt n heim, fullur rvntingar. Er hann nlgaist hs sitt, mtti hann nokkrum mnnum, sem bru t hsggn hans, sem selja tti upp skuldir, fll hann niur undir tr nokkru, nr daua en lfi. Skmmu sar bar ar a meyna, er hann kynntist um morguninn og frnda hennar, og skellihlgu au a vesalings Memnoni. Nttin nlgaist, og Memnon bj sr bl hlmi undir hsvegg snum. Fkk hann n klduflog, og sofnai einu kastinu. Birtist honum draumi himneskur andi; var hann allur uppljmaur og hafi sex vngi, en hvorki hfu n hala, ea neitt vlkt. Hver ert ? spuri Memnon. Verndarandi inn, svarai andinn. Gef mr aftur heilsu mna, vit mitt, auga og aufi, sagi Memnon, og skri fr v, hvernig hann hefi misst allt etta einum degi. Slkt hendir aldrei heimi eim, er vr byggjum. Hvaa heim byggi i? spuri mannrfillinn. Land mitt er fimm hundru miljnir mlna fr slinni, smhnetti, nrri Srusi, sem sr han. a er dsamlegt land, sagi Memnon, eru ar engar lvsar stelpuskjtur, engir gvinir, sem ffletta mann, engin gjaldrot og engir jarlar, er varna v, a menn ni rtti snum? Nei, svarai stjarnbinn, vr ekkjum ekkert af essu. Vr erum aldrei ginningarffl kvenna, v hj oss eru engar konur, aldrei kvelur oss ofti, v vr neytum hvorki matar n drykkjar; gjaldrot ekkjast eigi meal vor, v vr hfum hvorki silfur n gull og jarlar beita oss eigi rtti, v hj oss eru allir jafn rtthir. Heyru mig, sagi Memnon, hvernig skpunum eyi i tmanum n matar og kvenna? Me v a gta eirra hnatta, sem oss er tra fyrir, svarai andinn, g er hinga kominn til ess a hugga ig. , v komstu eigi gr, til ess a varna v, a g lenti essa blvun? sagi Memnon. g var hj eldri brur num, svarai andinn, hann er enn aumkunarverari en . Hans allra nugasta hgfgi, soldn Indlands, sem hann jnar, hefur lti stinga r honum bi augun fyrir sm- vgilega yfirsjn. Situr hann n varhaldi, hlekkjaur hndum og ftum. a er gagn v, ea hitt heldur, sagi Memnon, a hafa verndaranda, egar annar tveggja brra er eineygur, en hinn blindur bum augum. etta mun allt lagast, sagi stjarnbinn, a er satt, a auga fr eigi aftur, en hamingjusamur getur ori, ef tekur eigi aftur upp eim vanda, a gjrast heimspekingur. Er a mgulegt? spuri Memnon. Eins mgulegt og a vera alvitur, almttugur og alsll. v fer fjarri, a vr sum a. eir heimar eru til, ar sem slkt er mgulegt, en eim miljnum hnattmiljna, sem dreifar eru um rmi, gengur allt stig af stigi. a er minni heimspeki og minni glei rum hnettinum en eim fyrsta, minni rija en rum, og annig gengur a hntt af hnetti, ar til komi er a eim sasta. Hann byggja eintmir asnar.

Smeykur er g um, sagi Memnon, a jarkrli okkar s Kleppur hnattmiljna eirra, sem talar um. O, ekki vil g n segja a, svarai andinn. en nrri ltur; allt verur a vera snum rtta sta. En er a rangt hj skldum og heimspekingum, a allt s okkur fyrir beztu? spuri Memnon. Nei, svarai andinn, a er rtt hj eim, ef mia er vi alheiminn. , v mun g eigi tra, fyr en g hef fengi auga mitt aftur, sagi Memnon.

S. . ddi r ensku. Muninn, IV (1930-1931), 2. tbl. (9. des. 1930), bls. 3-4, og 3. tbl. (19. des. 1930), bls. 2-3.

Hr fengu lesendur mnir heldur betur ga uppbt sta greinaskrifa minna og pistla um dgurml jafnt sem meiri httar ml. En g er n bara takmarkaur skriffinnur og get ekki endalaust haldi fram eigin skrifum, mean g hef ru mikilvgara a sinna, og v er g svo sannarlega a sinna, en smsaga ea dmisaga Voltaires kom hins vegar keypis hendurnar mr. Birt hr me tar-staf- og greinarmerkjasetningu. Njti vel !

Eitt vibt: Lesi frbra grein Frosta Sigurjnssonar um ESB-ml Mbl. dag: Rksemdir aildarvirusinna -- og samfagni ar lka Elnu Hirst a vera fullveldissinni og ESB-inntku-andstingur! Grein hennar blainu er hr: Fullveldi er mr meira viri en nokku anna.


Hlmsteinn vegi skilnings

a er verst me hann dr. Hannes DPhil.Oxon., a a er hvorki hgt a umla hann niur n setja hj honum athugasemd - bara hgt a umla hann upp!

Svo heldur hann, blessaur maurinn, a hann s greindari en Platn!Whistling

(Honum er reyndar jafnilla vi Platn og Hegel.)

En g er svo sem viss um a hann hefur gaman af essu sjlfur.


Romney me skra afstu um eli hjnabandsins, hornsteins samflagsins

ngjulegt er, a Mitt Romney, forsetaframbjandi Repblikanaflokksins, stendur vr um vitekin fjlskyldugildi me mtspyrnu sinni gegn lggildingu ess a flk af sama kyni geti gengi hjnaband. Rttilega lagi hann herzlu kristna tr essu sambandi ru sinni dag "og vsai treka til Gus" (Mbl.is).

Afstaa hans essu efni byggist Nja testamentinu. nnur afstaa kemur ar ekki fram mlinu. hinu tta margir sig sur, a skynsemisrk eru einnig firnasterk fyrir eirri niurstu, a hjnabandi s rttarlega s stofnun, sem hfi einungis karli og konu. eir, sem efast, ttu a lesa t gegn og af fullri athygli greinina IS MARRIAGE A FORM OF DISCRIMINATION? eftir Raphaelu M.T. Schmid Oxford.

Fjlskylduna kallar Romney "hornstein bandarskrar menningar" og fer ar ekki me fleipur.

N er barttusvi stjrnmlabarttunnar essu efni me mun skrari lnum eftir yfirlsingar eirra Romneys dag og Obama forseta gagnsta tt um daginn. Frlegt verur a sj, hvort etta veldur rslitum um niurstu forsetakosninganna haust.


mbl.is Andvgur hjnabandi samkynhneigra
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vikipedian er lka til latnu!

Sama dag og tilkynnt er, a n veri unnt a nota fleiri stafi netslir en samkvmt latneska stafrfinu (m.a. knverska, arabska, thalenzka, srslenzka), komst g a raun um, a Vikipedian er einnig til latnutgfu:

Vicipaedia Latina logo.svg

ar eru n egar32.292commentationes, .e. atriisoragreinar. forsunni (pagina prima) m fyrst berja augum grein um fegur, me essari mynd, sem sj m strri og fegurri, ef smellt er hana ar: Nympha cum floribus gloriae matutinae picta a Iulio Iosepho LefebvreMyndartextinn er essi: Nympha cum floribus glori matutin picta a Iulio Iosepho Lefebvre [obiit AD MCMXI].

Greinin um sland (Islandia) er enn styttra lagi. En hr m lesa grein um ekktasta sklaspekinginn: heil. Tmas fr Aquino, eim latnuvef. Eins eru ar greinar me gu heildaryfirliti um mis vsindi og einkum um fremstu fulltra eirra frasvia. ar er grein um gufri (Theologia), stuttaraleg reyndar enn sem komi er, og nnur um heimspeki (Philosophia); aan m svo smella vefslir fjlda gufringa stafrfsr (Index theologorum) og heimspekinga tmar og eftir mismunandi stefnum. Njti heil!


Almennt mannlegt og kristi sigi – er rf v sarnefnda?

Margt er sameiginlegt me almennt mannlegu sigi, sem nttrleg skynsemi getur uppgtva sem rtt og traust og leitt rk sn a, og hinu opinberaa sigi sem fst me kristinni tr. ess vegna lta sumir sarnefnda fyrirbri arft v s ofauki, okkur eigi a ngja skynsemi okkar til a finna r siferisreglur, sem fylgja beri, og eir lta smum augum fullkomnu ekkingar- ea milunarlei, sem trin bji.

En bi er, a til eru fleiri sigisbo, sem kristnin ein ekkir, auk srstakra leia kristindmsins ea llu heldur gudmsins til a veita mnnum ann mtt sjlfsafneitunar og krleika, sem nausynlegur er til a uppfylla siferisleg bo, v a ekki er ng a vita lgmli, ef menn halda a ekki, og a er erfium taka- og rslitastundum, sem oft reynir a, hvort menn fylgi raun jtuum siareglum snum ea lti undan freistingunni a frna engu til, sl t.d. ekkert af sngirni sinni ea batavon vegna krfu sialgmlsins.

Me essum "srstku leium kristindmsins" er fyrst og fremst tt vi gjf gulegs krleika, kraft Gus sjlfs sem veitist fyrir n og gerir okkur kleift a elska hann sem Fur okkar og hla boum hans, sem vera ekki ung a bera, heldur ltt byri og indlt ok, eins og Kristur segir (Mt. 11.2930). Fyrir mtt krleikans verur svo margt ltt, sem ur virtist manninum vinnandi vegur, sbr. sguna um unglinginn, sem kom gangandi um langan veg og bar yngri dreng dauuppgefinn baki sr, og egar maurinn sem mtti eim sagi: "Ertu ekki a bera allt of unga byri?" svarai unglingurinn: "Nei, etta er hann brir minn!"

En hr til vibtar ber a nefna a til, a jafnvel hinar nttrlega ekkjanlegu frumreglur siferis, sem g gaf til kynna hr undan, eru ekki jafn-auveldar a nlgast, tileinka sr og ekkja me vissu eins og msir vilja vera lta. Bi tekur langan tma a lra essu efni sem ru og a margir gefa sig a flestu ru en slkri hugun og tileinkunn og eru truflair af verkefnum og hyggjum heimsins. a arf einnig skarpskyggni til ea jlfaa skynsemi til a eignast essi nttrlega nlganlegu sannindi fyllingu sinni, og samt eru jafnvel sifringar ekki sammla um au ll.

ess vegna hefur Gui kknazt a opinbera einnig slk siferissannindi, tt ekkjanleg su me nttrlegum leium, af v a fyrir llum mnnum ber hann umhyggju, einnig eim sem vegna daglegs strits og astuleysis til a afla sr meiri ekkingar hafa rf fyrir slka auveldari lei til a ekkja sem vert er siferisleg sannindi og lfsreglur; vi getum einfaldlega ekki, ef vel a vera lfi okkar og umhverfi, fari mis vi slka vitneskju og leisgn, og ef hn fst ekki me uppgtvun okkar eigin rkhugsunar, eigum vi kost v a last hana me lei trarinnar, a metaka hana ar tr Gu, en samt annig, a vi samrmum hana annarri ekkingu okkar og skynsamri hugsun.

g lsi essu hr anda hins strmerka frara Tmasar fr Aquino (d. 1274), sem sjlfur skrifar um etta miklu betur en mr er frt (m.a. strvirkjum snum Summa contra Gentiles og Summa theologica).


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband