Endurskošunarskrifstofur og nżir stašlar žeirra į įbyrgš ESB ollu hruninu; Ķslendingar saklausir

Enn og aftur er žaš ljóst, aš ķslenzka žjóšin og rķkiš ber ekki sök į Icesave. Afhjśpanir Richards Murphy eru hrikalegar. Ég sagši frį žeim ķ grein hér nešar, en hér er textinn sjįlfur hjį Sigrśnu Davķšsdóttur ķ Spegli hennar ķ gęr. Allir hlusti og lesi žessar opinberanir! Textinn er ķ rķkiseigu og žvķ tekinn hér til handargagns. Feitletrun er mķn, JVJ.

  • 13.10.2009
  • Įbyrgš endurskošenda
  • Žaš er vķšar en į Ķslandi aš hśsleitir sérstaks saksóknara hjį tveimur endurskošunarfyrirtękjum, KPMG og Price Waterhouse, hafa vakiš athygli. Richard Murphy er breskur endurskošandi og hįskólakennari og hefur sett į fót samtök ķ Englandi sem fylgjast meš skattamįlum. Hann er į žvķ aš įbyrgš endurskošenda ķ ķslenska hruninu sé mikil, ekki ašeins ķslenskra endurskošenda heldur alžjóšlegu móšurfyrirtękjanna sem ķ raun setji alžjóšlega endurskošunarstašla. Hruniš į Ķslandi veki margar spurningar. Sigrśn Davķšsdóttir ręddi viš Murphy nżlega og byrjaši į aš spyrja hann hver višbrögš hans vęru viš hśsleitinni hjį ķslensku endurskošunarfyrirtękjunum. Eins og heyra mį kom honum ekki į óvart aš vinnubrögš endurskošenda og žįttur žeirra ķ hruninu vęri nś til athugunar.
  •                                               ***
  • Richard Murphy er ekki undrandi yfir aš gerš sé hśsleit hjį stóru endurskošunarfyrirtękjunum ķ tengslum viš hrun bankanna ķslensku. Ķ mörg įr hafi hann velt fyrir sér hvernig Ķsland hafi getaš byggt svona stór fyrirtęki af svo litlum grunni. Murphy segir aš sig hafi alltaf grunaš aš reikningar žessara fyrirtękja hlytu aš vekja efasemdir. Hann er ekki aš żja aš sviksamlegu athęfi endurskošenda, alls ekki, segir hann. Hann tortryggir endurskošunarašferširnar sjįlfar, efast um žęr hafi gefiš rétta mynd. Murphy įlķtur žvķ aš ķslensk yfirvöld hljóti ešlilega aš leita ķ žessa įtt.
  • Richard Murphy er sjįlfur endurskošandi, hefur starfaš sem slķkur en įkvaš svo aš fara śt ķ rannsóknir og rįšgjöf varšandi barįttu gegn skattsvikum og aflandssvęšum og fyrir betri endurskošun. Athugasemdir hans um ķslenskar ašstęšur byggja žvķ į mikilli žekkingu. Hann er į žvķ aš athugun į žętti endurskošenda ķ hruninu veki alžjóšlegan įhuga sökum verulegra breytinga undanfarin įr į endurskošunarreglum. Breytingar sem nęrri enginn hafi tekiš eftir fyrir utan žröngan hring endurskošenda og sem endurskošendur, af skiljanlegum įstęšum, hafi lķtiš gert til aš upplżsa umheiminn um.
  • Endurskošun er, segir Murphy, algjörlega stżrt af fjórum stęrstu endurskošunarfyrirtękjunum: Price Waterhouse, sem er stęrst, Deloitte, KPMG og Ernst & Young. Žegar Evrópusambandiš įkvaš ķ kringum įriš 2000 aš samręma endurskošunarstašla ķ Evrópu var leitaš til lķtt žekkts ašila sem nś heitir International Accountancy Standards Board, IASB. Žaš mętti halda aš žetta séu einhver alžjóšleg samtök, kannski į vegum Sameinušu žjóšanna, segir Murphy, en svo er öldungis ekki. IASB er einkafyrirtęki, meira aš segja skrįš ķ Delaware, fylki ķ Bandarķkjunum sem ķ raun er skattaparadķs, segir Murphy. Fyrirtękiš er ķ eigu stęrstu endurskošunarfyrirtękjanna og nokkurra banka. Stašlar žess eru nś notašir um allan heim eftir aš ESB tók žį upp įriš 2005.
  • Žess vegna er žaš svo, segir Murphy, aš žegar IASB segir aš eitthvaš sé stašall žį veršur žaš lög ķ um 100 löndum, lķka į Ķslandi og ķ Englandi. Mjög fįir stjórnmįlamenn įtta sig į žessu, mjög fįir vita yfirleitt aš valdiš til aš įkvarša hvaš eigi aš vera ķ endurskošušum reikningum hefur veriš afhent endurskošendum og, jį, einnig nokkrum bönkum sem fjįrmagna IASB. Ķ raun įkvešur žvķ fjįrmįlageirinn hvernig endurskošun skuli hagaš.
  • Ein veigamikil breyting sem Murphy įlķtur aš hafi haft mikil įhrif į Ķslandi eru reglur um hvernig hlutabréf er bókfęrš. Hér įšur fyrr, ef fyrirtęki keypti hlutabréf ķ öšru fyrirtęki var žessi eign bókfęrš į žvķ verši sem fyrirtękiš greiddi fyrir bréfin eša į markašsverši ef markašsveršiš var lęgra en kaupveršiš. Nśna, segir Murphy, mį fyrirtękiš bókfęra eignina į markašsverši.
  • Tökum dęmi: ef fyrirtęki kaupir hlutabréf į 100 krónur varš žaš įšur fyrr aš fęra žessa eign sem 100 krónur eša į markašsverši ef žaš var lęgra. Ef hlutabréfin hękkušu ķ verši hafši žaš engin įhrif į stöšu fyrirtękisins sem keypti hlutabréfin. Meš nśverandi reglum gildir öšru mįli: ef bréfin hękka upp ķ 1000 krónur eru bréfin skrįš į 1000 krónur, eignir fyrirtękisins viršast žvķ meira virši - og endurskošandinn žarf ekkert aš athuga hvort einhver raunveruleg veršmęti séu aš baki hlutabréfanna. En viš vitum öll aš žaš veršur enginn gróši nema aš eitthvaš sé selt, segir Murphy.
  • Og hér kemur žaš sem er įhugavert varšandi Ķsland, bendir hann į. Ef fyrirtęki og bankar eru stöšugt aš versla meš bréf hvers annars - eins og Murphy sżnist aš raunin hafi veriš į Ķslandi - hękka bréfin stöšugt og fyrirtękin sem eiga bréfin viršast meira virši įn žess žaš endurspegli raunvirši fyrirtękjanna žarna aš baki. Afleišingin er aš žaš veršur til eitthvaš sem lķtur śt eins og vöxtur, endurskošendur geta rólegir undirskrifaš reikningana - en ķ raun er žarna enginn raunverulegur hagnašur, engar raunverulegar eignir. Į endanum hlżtur žetta aš hrynja - og žaš geršist einmitt į Ķslandi. Mķn kenning er, segir Murphy, aš reglurnar sem heimilušu žetta hafi haft žęr afleišingar aš allt fór svo svona óskaplega śrskeišis.
  • Og hverjir bera žį įbyrgšina į hruninu? Murphy er į žvķ aš endurskošendur beri alla vega hluta įbyrgšarinnar į žessum hremmingum vegna žess sem hann kallar ‘djöfullega afstöšu' til endurskošunar. Alžjóšlegu móšurfyrirtękin skelli örugglega skuldinni į stofurnar į Ķslandi, en nei, segir Murphy: žetta er kerfislęgt vandamįl allra fyrirtękjanna, ekki bara vandi fyrirtękjanna sem hśsleitin var gerš hjį. Öll fyrirtękin fjögur stóšu aš baki endurskošunarkerfisins sem fjįrmįlaheimurinn fékk aš nota.
  • Spegillinn 12. október 2009

Og ég vil bęta viš: Evrópubandalagiš (žessir óskaplega fęru lagasmišir ķ Brussel) stóš einng į bak viš žetta meš žvķ aš löghelga nżju endurskošunarstašlana ķ stórum hluta įlfunnar!  Hvers er žį įbyrgšin į öllu tjóninu, sem af žvķ hlauzt ķ bankahruninu? Ber Evrópubandalagiš enga įbyrgš? Og teygir žį sś įbyrgš ekki anga sķna lķka til alls Icesave-mįlsins?!

Endilega segiš ykkar įlit ķ innleggjum hér fyrir nešan.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Sęll Jón Valur

Žetta er stór merkilegt!

mbk Halldóra Hj

Dóra litla (IP-tala skrįš) 13.10.2009 kl. 22:14

2 Smįmynd: Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir

Fróšleg lesning. 

Jóna Kolbrśn Garšarsdóttir, 14.10.2009 kl. 01:28

3 Smįmynd: Žóršur Bragason

Mjög merkilegt, en getum viš variš okkur fyrir žeim gjörningi aš hafa tekiš Ķslanska sparifjįreigendur fram fyrir ašra sparifjįreigendur?  Eša er žaš e.t.v ekki stóra mįliš?

Žóršur Bragason, 14.10.2009 kl. 09:16

4 Smįmynd: Halldór Björgvin Jóhannsson

IASB er einkafyrirtęki, meira aš segja skrįš ķ Delaware, fylki ķ Bandarķkjunum sem ķ raun er skattaparadķs, segir Murphy. Fyrirtękiš er ķ eigu stęrstu endurskošunarfyrirtękjanna og nokkurra banka. Stašlar žess eru nś notašir um allan heim eftir aš ESB tók žį upp įriš 2005.

Eitthvaš segir mér aš žeir sem žetta tóku upp ķ ESB, ž.e. voru įkvöršunarvaldiš bak viš žessa upptöku, vissu alveg hvaš var ķ gangi meš žetta fyrirtęki, ętli žessar ašferšir hafi ekki hentaš žeirra hugsjónum.

Halldór Björgvin Jóhannsson, 14.10.2009 kl. 09:41

5 Smįmynd: Kjartan Jónsson

Žaš er sami sjįlfhverfi söngurinn, alkinn sem kennir konunni um aš hafa ekki passaš betur upp į sig kvöldiš įšur - bśinn aš rśsta bķlnum og bķl nįgrannans. Ef žś ert meš endurskošanda sem segir žér aš žś žurfir ekki aš borga skatta af 10 milljón króna tekjunum žį er žaš į žķna įbyrš, en ekki hans, gagnvart skattinum. Ef gręšgi žķn kemur ķ veg fyrir aš sjį brenglunina ķ žvķ, "then you had it coming".

Kjartan Jónsson, 14.10.2009 kl. 15:07

6 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Žś getur reynt aš setja upp fįrįnlegt dęmi og samanburš, sem į hér ekki viš, Kjartan, en hitt er morgunljóst, aš ķ 1. lagi bera endurskošendur mikla įbyrgš ķ samfélaginu, žaš ętti varla nokkur mašur aš vera svo illa įttašur eftir atburši lišinna 12 mįnaša, aš honum skiljist žaš ekki.

Ķ 2. lagi bera žeir valdstjórnar-ašilar grķšarlega įbyrgš, sem tóku upp žetta nżja endurskošunarkerfi meš sķnum stórhęttulegu stöšlum, sem stušlušu aš bókhaldsbrellum, pappķrs-veršbólu-fyrirtękjum, 'višskiptavildar'-eignaaukningar-blekkingum og sķfelldri verzlun meš hlutabréf ķ žeim tilgangi aš geta reiknaš upp veršmęti eigin fyrirtękis og annarra sem stunda sama leikinn og öšlast žannig meira lįnstraust hjį bönkum, jafnvel til tugmilljarša lįna įn traustra veša!

Žessir valdstjórnarašilar eru ekki sķzt (1) allar žęr rķkisendurskošanir sem létu blekkjast til aš lįta žessa nżju stašla fį framgang ķ hverju landinu į fętur öšru žrįtt fyrir umbyltandi breytingar žeirra į bókhaldsreglum og erfišari ašstöšu endurskošenda til aš ganga śr skugga um hiš rétta. Einnig (2) allir žeir stjórnmįlamenn, sem létu žetta renna ķ gegn ķ stjórnkerfum sķnum, og (3) umfram allt hįbölvaš Brusselbįkniš, helztu valdstofnanir Evrópubandalagsins, sem léšu žessu trśveršugleika meš žvķ aš gefa žvķ velžókknun sķna og létu žessa nżju stašla renna ķ gegn ķ öllum sķnum löndum og EES-löndum aš auki!

Žiš getiš séš fyrir ykkur svipinn į okkar eigin viršulega rķkisendurskošanda, hvort hann haf tališ sig einhvern bóg til aš efast um fyrrhyggju og vizku allra žessara valdamiklu kollega sinna ķ Brussel, žegar veriš var aš kynna žetta, hvaš žį standa uppi ķ hįrinu į žeim!

En um hlutskipti endurskošenda vil ég ķ tilefni af innleggi Kjartans klykkja śt meš žessu:

Žaš er eins og eins og einn endurskošandinn sagši ķ eyru mįlvinar mķns vestur ķ Hįskóla: "Žetta er svolķtiš erfiš ašstaša hjį okkur: aš eiga aš vera meš lögreglueftirlit meš žeim sem borgar okkur launin!"

Jón Valur Jensson, 14.10.2009 kl. 17:28

7 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Ég žakka kęrlega athugasemdirnar hér į sķšunni og į eftir aš vitja hennar aftur til aš svara mönnum. Oft er žaš raunar svo, aš mašur telur brżnast aš svara andmęlum!

Allfjarri hef ég veriš sķšunni ķ dag, og kemur žaš til af žvķ, aš ég var žeim mun virkari į vefsķšu Kristinna stjórnmįlasamtaka og raunar vķšar. Žar į ég nokkrar nżjar greinar (elzt žessara er frį žvķ ķ fyrradag, en nżjastar efst:

Rķkisśtvarpiš og Mbl.is meš fréttir af śtspili Guttmacher-stofnunarinnar (AIG) um fósturvķg

Guttmacher-stofnunin er ekki hlutlaus gagnvart fósturdeyšingum (sbr. einnig žessa vefsķšu: Engin merki um aukinn męšradauša ķ El Salvador vegna banns viš fósturdeyšingum)

Lausn eša svikasįtt? (um Icesave-mįliš)

Frédéric Mitterand į einum bįti meš Roman Polanski

Višhöldum banni viš sölu kannabisefna!

Žį er hér nżbirt Yfirlit um allar greinar Kristinna stjórnmįlasamtaka. Kynniš ykkur mįlin, žetta eru samtök sem ętla aš bjóša fram ķ kosningum.

Jón Valur Jensson, 14.10.2009 kl. 17:51

8 Smįmynd: Loftur Altice Žorsteinsson

Į lišnum įrum hef ég oft rętt žetta mįl viš Ķslendska endurskošendur, sem undatekningarlaust hafa furšaš sig į žessum alžjóšlegu reglum. Innan Félags löggiltra endurskošenda hefur žetta veriš til umfjöllunar og mér skilst aš žar hafi margir gagnrżnt reglurnar.

Hins vegar er vandamįliš, aš žetta eru alžjóšlegir endurskošunar stašlar og viš erum svo flękt ķ EES regluverkinu aš viš megum okkur hvergi hręra. Hvernig vęri aš leita įlits hjį innlendum endurskošendum įšur en heimskulegar reglur eru samžykkta ? Hvernig vęri aš losa sig strax śr EES, svo aš tjón okkar verši ekki ennžį stęrra, af syndsamlegu samneyti viš žetta óargadżr ?

Loftur Altice Žorsteinsson, 16.10.2009 kl. 13:19

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband