Sjßvarmßlastjˇri Spßnar: au­lindir „evrˇpusambandsvŠddar" ■egar rÝki gengur Ý ESB

Undarlegt me­ fyrirsagnir! Kristinn R. Ëlafsson var me­ Spegilsvi­tal vi­ MartÝn Fragueiro ■ennan 3. ■.m., en fyrirs÷gnin ß R˙v-vef hans er: 'Engin innrßs Spßnverja ß ═slandsmi­'. S˙ ekkifrÚtt Štti a­ falla Ý skuggann af Ýskyggilegu tali MartÝns um ■a­ sem ■eir ĂTLA sÚr.

Kristinn segir Ý pistlinum:

  • En ... ■ˇ a­ sjßvarmßlastjˇrinn fari nokku­ undan Ý flŠmingi, mß lesa ■a­ milli lÝnanna Ý sv÷rum hans a­ Spßnverjar muni, e­lilega, standa fast ß sÝnu Ý komandi a­ildarvi­rŠ­um ═slands og Evrˇpusambandsins og vÝsa bŠ­i til vi­skiptahagsmuna ═slendinga og vei­ireynslu Spßnverja vi­ ═sland ef h˙n er fyrir hendi.

Ůarna er strax sleginn sterkur tˇnn, feig­arbo­i raunar. HÚr notar hann almennari or­:

  • "═sland er ekki ˇ■ekkt; ═sland nřtur sÚrvirks fyrirkomulags gegnum Evrˇpska efnahagssvŠ­i­ ■ar sem v÷rur ■ess hafa frjßlsan a­gang a­ svŠ­i Evrˇpusambandsins, ■.e.a.s. ■a­ fŠr svipa­a me­fer­ og a­ildarl÷nd ■ess. Ůess vegna lÝtum vi­ bj÷rtum augum ß vi­rŠ­urnar. ŮŠr ver­a a­ vera bß­um Ý hag, bŠ­i Evrˇpusambandinu og ═slandi sem er ■a­ land sem hefur banka­ upp ß til a­ ganga Ý kl˙bbinn. [Sic!!]

"Vi­" vÝsar ■ˇ ■arna til Spßnverja. Og sko­i­ ■etta, sem segir mun meira:

  • "╔g hygg a­ ■egar rÝki gengur Ý Evrˇpusambandi­ beri a­ tala um „evrˇpusambandsvŠ­ingu" au­linda og r÷krÚtt a­ a­gangur a­ au­lindum ■essum byggist ß vei­ireynslu. Efnahagslegir ■Šttir ver­a au­vita­ teknir me­ Ý reikninginn, verslunarvi­skiptin. Sem dŠmi mß nefna a­ vi­skiptasta­a sjßvarafur­a... - Úg hef ekki g÷gn yfir allt Evrˇpusambandi­ - en bara vi­skiptasta­a Spßnar og ═slands, 2007-2008, sřnir a­ ═slendingar fluttu inn til Spßnar um 25 ■˙sund tonn fyrir 125 milljˇnir evra... (-) Hinsvegar nemur ˙tflutningur Spßnverja til ═slands ekki nema tŠpri milljˇn evra sÝ­ustu tÝu ßrin en ■a­ er a­ me­altali 100.000 evrur ß ßri. ═slendingar hafa mikilla hagsmuna a­ gŠta ß marka­i Evrˇpusambandsins og sÚrlega ß ■eim spŠnska..."

Vei­ireynslan er vakandi Ý huga hans, en ■a­ er ekki eins og hann telji hana Spanverjum til trafala – ■vert ß mˇti.

  • "Vi­ vitum vel hva­ vi­ ■urfum a­ fara fram ß ■egar a­ vi­rŠ­um kemur. ╔g hygg a­ vi­ h÷fum mikilvŠga ■Štti okkur Ý hag. S÷gulega sˇkn flotans ß ═slandsmi­. Vi­ erum alls ekki a­ tala um magna­a sˇkn. Og Úg held a­ ■a­ ■urfi a­ tilfŠra eina sta­reynd: n˙ sem stendur er ═sland sextßnda mesta framlei­sluland sjßvarafur­a Ý heiminum en Spßnn er Ý 23. sŠti."

Til hvers er ■essi sleipi ma­ur a­ taka ■etta fram? Hann hefur ■egar undirstrika­, a­ ˙tflutningur Spßnverja til ═slands sÚ sßralÝtill (um 630 sinnum minni en ˙tflutningur okkar til Spßnar). Ůa­ tˇk hann ekki fram nema af ■vÝ a­ hann lÝtur ß ■a­ sem eins konar ˇjafnvŠgi e­a skekkju sem ■urfi a­ lagfŠra, a.m.k. ef bŠ­i l÷ndin ver­a Ý sama rÝkjasambandi. Svo vekur hann athygli ß ■vÝ, a­ ═sland (me­ um 130 sinnum fŠrri Ýb˙a en Spßnn) er me­ mun meiri sjßvarafla en hans eigi­ land – sem Evrˇpumßlarß­herra Spßnar, Lopez GarrÝdo, haf­i ■ˇ Ý ÷­ru Spegilsvi­tali kalla­ "heimsveldi Ý fiskvei­um". Au­sÚ­ er ■ˇ ˇßnŠgjan me­ ■essi ˇj÷fnu skipti, og fara menn nŠrri um, hva­ hann gefur hÚr Ý skyn: ═sland ■arf a­ lßta eitthva­ af fiskvei­irÚttindum sÝnum Ý hendur annarra, enda kallast ■a­ ß vi­ tal hans um „evrˇpusambandsvŠ­ingu" au­linda. Og Ý 3. lagi er svo vakandi hugsun hans um „vei­ireynsluna".

En hver Štti a­ vera ßstŠ­a Spßnverjans til a­ hafa vei­ireynsluna svo mj÷g ß or­i og tengja hana „evrˇpusambandsvŠ­ingunni"? Getur ■a­ veri­, a­ ■a­ tengist allt 3.000 tonnum af karfa?! ╔g vÝsa hÚr til or­a hans, en dreg sÝ­an mikilvŠgari ßlyktanir rÚtt ß eftir; en Kristinn spyr hans ■ar fyrst:

  • -En ˙tilokar ekki reglan um hlutfallslegt jafnvŠgi ÷nnur rÝki frß vei­um ß ═slandsmi­um enda hafa ■au enga vei­ireynslu ■ar hin sÝ­ari ßr?
  • MartÝn Fragueiro svarar ■vÝ til a­ samningar um fiskvei­ar milli ═slands og ESB byggist ß Oportˇ-samkomulaginu frß 1992 – ■a­ var gert Ý tengslum vi­ EES-samninginn. Ůar eftirlÚt sambandi­ ═slendingum um 30 ■˙sund tonn af lo­nu Ý skiptum fyrir 3000 tonn af karfa. MartÝn Fragueiro segir a­ ■essum aflaheimildum hafi veri­ ˙tdeilt til sambands■jˇ­a sem h÷f­u reynslu af karfavei­um, til Ůjˇ­verja og Breta og smßkvˇtum til Frakka og Belga. En raunin hafi sřnt a­ ■essi samningur hafi ekki virka­ ■ar sem Evrˇpusambandi­ hafi ekki haft nŠga lo­nu til a­ bjˇ­a ═slendingum og sta­reyndin sÚ s˙ a­ ekkert Evrˇpusambandsskip sÚ n˙ vi­ vei­ar ß ═slandsmi­um.
Vitaskuld drŠgju Spßnverjar ekki langt ß okkur, ■ˇtt ■eir nŠ­u ■essum 3.000 karfatonnum! (eins skips ßrsvei­i). Hann dorgar hÚr fyrir margfalt meiri vei­i en svo. Samt hefur hann Ý undanf÷rnu mßli veri­ a­ gŠla vi­ tali­ um vei­ireynslu, ■.e.a.s. Spßnverja, sennilega Ý merkingunni: umfram margar a­rar ■jˇ­ir Ý Evrˇpubandalaginu (EB), enda ■egar b˙inn a­ tala umáog "s÷gulega sˇkn flotans [spŠnska]" ß ═slandsmi­. Og hva­ getur ß hangi­ ß spřtunni, ef ■a­ er eitthva­ meira en 3.000 karfatonn? J˙, hann veit sem er, a­ bŠ­i reglan um hlutfallslegan st÷­ugleika og tÝmavi­mi­á„vei­ireynslu" skv. EB-reglum eru breytanleg atri­i, jafnvel forgengileg, ef bandalaginu ■ˇkknast svo vi­ a­ hafa. ═ HvÝtbˇk EB, svo nřrri sem frß maÝ ß ■essu ßri, er rŠtt um ■ann raunhŠfa m÷guleika a­ afnema fyrrnefnda reglu, enda er ■a­ au­velt, h˙n er ekki einu sinni Ý grundvallarl÷gum EB. "Stefßn Mßr Stefßnsson, prˇfessor Ý EvrˇpurÚtti vi­ Hßskˇla ═slands, ... segir, a­ ■ar sem reglan um hlutfallslegan st÷­ugleika sÚ ekki hluti af lagalegum grundvelli Evrˇpusambandsins, heldur afleiddri l÷ggj÷f, ■ß megi taka hana upp og breyta henni hvenŠr sem er. S˙ ßkv÷r­un yr­i alfari­ Ý h÷ndum Evrˇpusambandsins, ekki ═slendinga einna."*
  • "╔g hygg a­ a­gangur a­ tilteknum au­lindum sÚ hluti af ■vÝ sem kallast regluverk Evrˇpusambandsins. Ůa­ felur e­lilega Ý sÚr rÚttindi en ■vÝ fylgja lÝka skyldur. ╔g hygg a­ ■essi mßl eigi a­ taka fyrir vi­ samningabor­i­ og reyna a­ finna lausnir sem bß­ir a­ilar geti sŠtt sig vi­,"

segir hann ennfremur. Vi­ ■a­ samningabor­ yr­i vi­ Spßnverja, Breta, Ůjˇ­verja, Belgi og Hollendinga a­ etja, sem allir hafa stunda­ vei­ar ß ═slandsmi­um, og e.t.v. Dani og Port˙gali a­ auki, en einnig Brussel-valdabßkni­ sjßlft. A­sta­a okkar yr­i svipu­ og m˙sarinnar Ý loppunum ß kettinum, sem svo fljˇtar eru a­ breytast Ý klˇrandi krumlur.

Ůi­ sßu­, hvernig Icesave-samninganefnd okkar var ofurli­i borin ß mettÝma af l÷gfrŠ­ingaveldi Breta, sem sk÷ffu­u allan lagatextann (au­vita­ ß tyrfnu, ensku lagamßli) og settu okkur stˇlinn fyrir dyrnar. ═ enn■ß vi­ameira mßli vŠri au­velt a­ kaffŠra okkur me­ pappÝrum og kjaftagangi, sem allt kapp yr­i lagt ß a­ lßta lÝta sem bezt ˙t. Litla ═sland, sem sparar milljˇnahundru­ til a­ fleygja milljar­a-hundru­um, yr­i au­veldur biti fyrir ■essa margh÷f­a sˇkn a­ rÚttindum okkar – ■eim rÚttindum sem Evrˇpumßlarß­herra Spßnar kalla­i rÚttilega, Ý fyrrnefndu vi­tali,á„forrÚttindast÷­u" Ýslenzkrar ■jˇ­ar.

HÚr reynir Kristinn svo a­ řta rß­herranum upp a­ vegg og knřja ß um sv÷r, en taki­ lÝka eftir, hve flˇttalegur sß sÝ­arnefndi ver­ur, einkum Ý lokaor­unum:

  • -VŠri m÷gulegt fyrir ESB, e­a a­ ßliti Spßnverja, a­ ■a­ vi­urkenndi sjßvar˙tveg sem lÝfsnau­synlega au­lind fyrir ═sland og a­ ═slendingar vi­hÚldu formlegri stjˇrnun ■eirra mßla?
  • MartÝn Fragueiro: "Ůa­ er mj÷g erfitt a­ ßkvar­a um ■etta. Sjßvar˙tvegur er mj÷g mikilvŠgur Ýslensku efnahagslÝfi...(-) ...og ekki a­eins til a­ fullnŠgja innanlandseftirspurn heldur er ˙tflutningsmarka­urinn helsti marka­ur ═slands. ╔g hygg a­ Ý Evrˇpusambandinu sÚu fj÷l■Štt tengsl, vi­ erum ß sameiginlegum marka­i og hagsmunirnir margir. Ůetta snřst um a­ finna jafnvŠgi milli hagsmuna eins rÝkis, hvort sem ■a­ er sendingar- e­a mˇtt÷kurÝki­, Ý ■essu tilfelli framkvŠmdastjˇrn Evrˇpusambandsins, og hvers lands. ╔g hygg a­ ■etta ver­i a­ brjˇta til mergjar Ý vi­rŠ­unum og ■a­ sÚ ˇtÝmabŠrt a­ gera grein fyrir hver afsta­a Spßnar ver­ur."

Ůarna falla almenn or­, ■.ß m. nokkur sem hljˇma eins og sanngirni og skilningur, en ■au hafa rß­herrar gjarnan uppi, ■ˇtt ■eir hyggi ß ßsŠlni og kannski ekki sÝzt ■ß. (Lßtum GrÝm Thomsen ■ekkja valdamennina, en menn telja kvŠ­i hans um Go­mund ß GlŠsiv÷llum ˇm af hans diplˇmatÝsku reynslu Ý ParÝs og vÝ­ar.) – Ená„jafnvŠgi­" sem rß­herrann talar hÚr Ýtreka­ um merkir ekkert minna en mßlami­lanir og hrossakaup. Og Štlum vi­ a­ senda jafn-ˇtr˙an mann og Íssur SkarphÚ­insson sem kaupahÚ­in ß okkar vegum til a­ gera ˙t um ■au hrossakaup fyrir Ýslenzka ■jˇ­ a­ henni ˇspur­ri?

*áSjß ■essa grein: ═slendingar gŠtu ■urft a­ grei­a ska­abŠtur vegna ■orskastrÝ­anna, sem byggir ß frÚtt Ý RÝkis˙tvarpinu 9. febr˙ar 2007. FrÚttin er ÷ll afar athyglisver­ og langt frß ■vÝ a­ vera ˙relt, heldur kannski einmitt tÝmabŠrari lesning n˙ en nokkru sinni fyrr. Menn lesi hana alla, sÚr til upplřsingar (raunar er h˙n stutt), en Úg tek hÚr upp lokaor­ hennar:

  • "Reglan um hlutfallslegan st÷­ugleika fjallar um fiskvei­irÚttindi mi­a­ vi­ vei­ireynslu ■jˇ­a en einnig um ska­abŠtur vegna tapa­ra vei­a. Stefßn segir hugsanlegt a­ gangi ═slendingar Ý Evrˇpusambandi­ krefjist a­rar fiskvei­i■jˇ­ir ska­abˇta vegna tapa­ra vei­a ■egar ═slendingar fŠr­u ˙t fiskvei­il÷gs÷gu sÝna."

ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband