Bloggfrslur mnaarins, nvember 2006

Af hlaupi efnishyggjunnar stofnfrumur fsturvsa

N er veri a keyra stofnfrumumli, bi fjlmilum og athafnasemi manna heilbrigis- og tryggingaruneytinu, sem og eirra lkna sem essu tengjast, til a styja vi frumvarpi sem tlunin er a renna gegnum ingi. Ein grein er um mli Mbl. dag, til a kynna rstefnu sem verur kl. 1 til 6 dag Norrna hsinu, og morguntvarpi Rv var vital vi Svein Magnsson, runeytisstjra nefndu runeyti, og Jn Sndal lkni. Nokku vel var a v vitali stai af hlfu spyrjandans, Kristjns Sigurjnssonar, fyrir utan a jafnvgisleysi, a ar var einungis tala vi tvo fylgismenn frumvarpsins ...

annig hefst grein mn Kirkju.net dag, og rek g ar stuttlega etta alvruml og bendi rk gegn v fljtris-glapri sem menn eru a gera sig seka um me v a ta annig eftir hrari afgreislu afar rttks frumvarps sem virir ekki mannlegt lf fyrstu stigum snum (g er reyndar enn a auka vi efni greinarinnar). Sj alla greinina hr.


Sterkasti bitkjaftur sgunnar

Skemmtilegt var a lesa nja frtt af forneskjuskrmsli sem fyrir lngu er tdautt. Fyrir 400 milljn rum kva essi risafiskur hafa terrorsera thfin engu sur en al-Qada pnir raksj n um stundir. Sterkasta bit sgunnar, segir The Times dag um bithfni essarar gnarskepnu, sem klippt gat hkarl tvennt me einu einasta biti snu!

Til frekari ngjulegs frleiks um furufisk ennan og til samanburar vi okkur mennina og arar skepnur, var essi svonefndi Dunkleosteus terrelli fullvaxinn um 10 metra langur og fjgur tonn a yngd, en kjaftbit hans 5.000 kla sterkt, sem gerir hann fjrfalt flugri en risaeluna Tyrannosaurus rex. (flugastur kjaftinum af nlifandi drategundum er amerski krkdllinn, sem mlzt hefur me 963 kla bitkraft, en labradorhundur einungis me 57 kla kraft.)

etta hefur komi ljs vi rannskn vsindamanna steingerri hauskpu essarar risavxnu skepnu. "Dunkleosteus gat gleypt nstum hva sem var umhverfi snu," segir Philip Anderson vi Chicago-hskla, sem stjrnai rannskninni. einum fimmtugasta r sekndu gat hann opna gini og valdi annig vlku sogi, a frnarlmbin soguust upp hann!

Til enn meiri yndisauka er ess geti, a bitkraftur fisksins var samansafnaur hvssum tannbrnum hans, ar sem saman var kominn 5.600 kla rstingur hvern fersentimetra! Til samanburar er nefnt, a 63ja kg kona hhluum skm, me o,5 cm stran hlflt, vegur, egar hn stendur t eiginmanns sns, einungis 127 kg hvern fersentimetra.

g hygg, a hversu mjg sem Halldr sgrmsson kunni a upplifa nfallin or Jns rherra Sigurssonar um meint mistk Davs og Halldrs raksmlinu sem bit baki, veri seint sagt, a a hafi veri "the strongest bite in history".


Fjlmilar endurtaka ranghermi um or pfans Regensburg

Undarlegrar rttu gtir hj eim frttamnnum sem halda fram a endurtaka meintar, en vitlausar "tilvitnanir" fyrirlestur Benedikts pfa Regensburg. [1] annig segir hdegisfrtt fr frttastofu Stvar 2 og Bylgjunnar dag: "Hann bakai sr reii mslima um allan heim september sastlinum, egar hann sagi islam ofbeldisfull trarbrg." -- a, sem gengur ekki upp essari setningu, er einfaldlega s stareynd, a etta sagi pfinn aldrei! Jafnvel Manel Palaiologos keisari, sem pfinn vitnai og allt havari hlauzt t af, sagi etta ekki! Ummli eirra flu ekki sr alhfingu, a islam vri "ofbeldisfull trarbrg," og er allri hreinskilni sagt urftarverk a varpa me essum htti olu elda, sem um essar mundir loga meal mslima.

Vst er, a margir "frjlslyndir" og vinstrisinnair frttamenn bera nokkurn kala brjsti til kalsku kirkjunnar, ekki szt pfagars sem einnar styrkustu brynvarnar heimsins gegn siferislegri lausung og fjldadrpum hinna varnarlausustu allra (hinna fddu [2]). En szt af llu rttltir a, a or essa leitoga Vesturkirkjunnar su affr -- engum til gs. Vissulega m heita lklegt, a hr s um vsvitandi setning nefndra frttamanna a ra, ar sem meintur gur tilgangur (andstaa vi pfavaldi) s ltinn helga illt meal (frttaflsun). Miklu lklegra er, a handvmm ri og vanekking, eins og allt of oft gtir skrifum blaamanna.

Morgunblai st sig litlu betur forsufrtt gr en ofangreind frttastofa gerir dag. frtt blasins segir: "Pfinn vakti nveri mikla lf egar hann vitnai til keisara fr 14. ld um a Mhame hefi aeins frt heiminum mennsku og illsku." [3] -- En reynd sagi keisarinn, a a nja, sem Mhame hefi frt (was Mohammed Neues gebracht hat, eins og segir fyrirlestri pfa), hefi aeins veri slmir hlutir og mannlegir (Schlechtes und Inhumanes) bor vi fyrirmli hans um, a trna, sem hann boai, tti a tbreia me sveri. arna eru a orin a nja, sem skipta hfumli, v a Mhamestrin hafi t.d. ekki nlundu a fra Miklagar a kenna mnnum a tra einn almttugan Gu, a geru menn egar, en a sem kom Bzanzmnnum nstrlega fyrir sjnir boun islams var tbreisla ess me sveri. msum jum utan hins gamla Rmaveldis fri islam hins vegar gta hluti til framfara, einkum eingyistrna.

Missagnir af ofangreindu tagi hafi g egar leirtt miklu tarlegra mli heilsugrein Lesbk Mbl. 7. okt. sl. og hef n a gefnu tilefni gert hana agengilega Kirkju.net: Rtt og rangt mli Manels Miklagari. ar er ennfremur unnt a ra ea gera athugasemdir vi efni greinarinnar, enda hef g ekkert a hrast eim efnum, hafandi unni mikla heimildavinnu fyrir grein. ( hinni tilvsuu vefsl mun g einnig, strax er tmi gefst til, svara undarlega htfyndnum og sanngjrnum pistli Tryggva Lndal Mbl. 27. oktber: "Skoanakgun pfans" [sic!].)

------------------

[1] Fyrirlestur pfa Regensburg er heild sinni enskri ingu essari vefsl frttajnustu Vatkansins (Zenit.org). Vi lesturinn munu menn sj, a ar er pfinn mlsvari skynseminnar, .e.a.s. a ekki s liti trna sem ha skynseminni ea Gu sjlfan sem gettafullan. eir andstu plar eru sem s fgar a hans mati, sem lta annars vegar trna sem srhlfa fyrirbri, gersamlega laust vi alla skynsemd (vihorf margra vantrarmanna), og hins vegar sem fyrirbri sem snast eigi um gettafullan Gu og rkrn traratrii (vihorf sumra trmanna, ekki bara utan kristni, heldur einnig innan hennar, eins og pfi benti og gagnrndi Regensburg, sj tilvsaan fyrirlestur, sem og ummli R.M.T. Schmid athugasemdar-innleggi eftir Kirkjunetsgrein minni).

[2] Einhverjir helztu bandamenn pfa lfsvernd hinna fddu eru reyndar trair mslimir, andsttt efnishyggjumnnum Vesturlanda.

[3] Frttastofa Rv, nnar tilteki orvaldur Fririksson frttamaur, fr heldur ekki nkvmlega me ummli pfa Regensburg hdegisfrttunum dag. ar sagi .Fr.: "stan [fyrir mtmlum sumra mslima gegn komu pfa] er ummli pfans september, ar sem hann hafi eftir austrmverskum keisara, sem sagi ri 1453, a msar kenningar Mhames spmanns og islam vru illar og manneskjulegar." Eins og ljst er af texta mnum hr ofar, skortir hr nokku nkvmnina, fyrir utan undarlegu skekkju, a essi ummli Manels keisara eru dagsett 28 rum eftir lt hans! -- m..o. v sama ri og Mikligarur fll endanlega eftir langvinnt umstur Tyrkja.


Atlagan a fullveldi landsins

Tknilega vel, en hugsjnarlega illa undirbin var ra Valgerar Sverrisdttur jmenningarhsi gr. a er ekki ng, a s, sem fer me utanrkismlin, hafi a skipa frum PR-mnnum, sem kunni a lta mlflutning hennar hljma smeygilega fallega. Evrpubandalags-skn Halldrshringsins Framskn fer eim flokki illa sem bndaflokki. Hn fer smuleiis hverjum eim flokki illa, sem varveita vill sjlfsti slands krenkt, laust vi r yngjandi skuldbindingar sem ella myndu svipta okkur forri landsins mikilvgustu mlum, egar til langs tma er liti.

"tul" og eindregin framganga Valgerar essu mli runni gr vekur ugg um a reynt veri a keyra a ml me markvissum rri nstu misserum. a yri erfitt a eiga fullveldi jar sinnar undir vlkum leitogum sem Valgeri, kvennaofrkis-ssalistanum Ingibjrgu Slrnu og hinum gassafengna ssuri Skarphinssyni.

Mli er satt bezt a segja einfalt, tt msum veitist erfitt a skilja a.

Aalatriin eru essi: Reglulega tu ra fresti er landbnaar- og sjvartvegsstefna Evrpubandalagsins endurskou. Bandalagi sem slkt skilur sr eim mlum fyllsta vald -- fer ar raun ( kjarna snum, fldum inni skel) me fullveldi rkjanna, nema au velji beinlnis lei a segja sig r EB. sland hefi sralti a segja atkvagreislunni sem bandalagsrki, ef breytt skipan sjvartvegsmla yri samykkt ar. Sterk hreyfing er fyrir v a afnema neitunarvald rkjanna, enda hefur eim fjlga a mun. Vi megum v bast vi afnmi vetsins nstu rum. Og hva tki vi sjvartvegsmlunum, eftir a Noregur og sland gengju bandalagi? (v a ekki fara rherrarnir Brussel a taka upp hara stefnu eim mlum, fyrr en eim hefur tekizt a lokka r jir me sn auugu mi inn bandalagi). Vi mttum t.d. bast vi essu:

1) a tekinn veri upp heildar-veiikvti, fjarstrur fr Brussel og dreginn saman, egar rherrunum kknast (eins og fregnir berast n af fr Brussel, daginn eftir ruhald Valgerar!)

2) a botnvrpuveiar veri bannaar,

3) a mestll fiskimi okkar veri lst sameign og/ea sameiginlegt veiisvi EB-janna, kannski upp a remur mlum. rengingar franskra og spnskra sjmanna vegna mikils samdrttar veium Mijararhafinu einmitt n munu t.d. eiga sinn tt a rsta um r "elilegu" krfur, a eir fi heftan ea straukinn agang a mium annarra rkja bandalaginu, og samykkt slkra krafna er hgt a koma um kring me einfaldri atkvagreislu Brussel vi ofangreinda endurskoun landbnaar- og sjvartvegsstefnunnar 10 ra fresti.

4) Finnist gas ea ola landgrunni okkar, mun a trlega falla undir sama jrnhara lgmli.

Ef sland gerist aili a EB, egar neitunarvald einstakra rkja heyrir sgunni til, verum vi algerlega upp n og miskunn essa bandalags komin. Enginn fjraustur styrkja-formi (mean aurar vera kassanum), engin framrunarverkefni sem gagnast eim sem innundir eru, engin skjallmli, nmsstyrkir og Brusselferir ptintta koma stainn fyrir fullveldi slands yfir sinni eigin fiskveiilgsgu. Innganga EB vri eins og undirskrifaur, opinn, tfylltur vxill, tilvalinn fyrir Brssel-brkrata a fylla t me snum htti egar eim kknast.

Hvers vegna skpunum vilja menn ekki lta sr skiljast essar einfldu stareyndir? En fari svo, a j okkar ea leitogar standi framtinni frammi fyrir slkum afarkostum, eftir a Valgerur og sambandingjar hennar hafi glutra niur fullveldi okkar, er htt vi, a eir ramenn veri ornir of samflktir valdaklkur meginlandsins til a hafa siferisrtt til a segja okkur r bandalaginu, enda lngu bnir a gera jina a vanafkli styrkjakerfi og anna "samrunaferli" EB, sem og meintan hag af "evrpsku verlagi" (sem enn vri ugglaust tvfalt vi a bandarska).

J, "hgt er a festast, bgt mun r a vkja!" (Jn skld Helgason 1951).

Vst vri, a okkur yru bonar skaabtur og "algunartmi" nstu 5 til 10 rin, sem og annar skammgur vermir -- ng til a hfa til skammsnis-tilhneigingar svo margra, egar erfiar kvaranir standa fyrir dyrum. ar a auki yri trlega allnokkur hluti banna farinn a nota ensku daglega lfinu sta slenzku og gildur hluti landsmanna orinn innflytjendur og ar af leiandi me harla litla taug til furlandsstar og jhyggju bundinnar arfi okkar og menningu. Allt myndi a hefta okkur ea vngbrjta astu til a taka skynsamlega, sjlfsta og trfasta kvrun um a ganga r Evrpubandalaginu -- .e.a.s. ef svo lklega fri, a mli yri bori undir jaratkvi! -- annig gtu meinleg rlg og "tilviljanir" meina snnum jfrelsisvilja a taka sig til flugs : slendingum a vera n h og sjlfst j.


Af hverju trir flk yfirnttru?

"Af hverju trir flk yfirnttru?" annig spyr Gumundur nokkur lafsson Moggabloggi snu. Hr mun hugtaki "a tra" ekki endilega fela sr tr a htti trmannsins (religious belief, faith), heldur lit, vihorf, sjnarmi (belief hlutlausari merkingu). J, af hverju tra menn tilvist yfirnttru? Eitt er vst: a kemur ekki til af engu. sgu mannlegrar hugsunar hafa margir hallazt a v, a gu ea guir su til. eir hafa broti um a heilann, rkrtt og komizt a frekari niurstum v efni, eins og alekkt er sgu heimspekinnar. Ngir ar a nefna Platn, Aristoteles og Kant sem dmi, og m vsa Gumundi og rum lesendum essa hfunda sjlfa til a kynna sr mlin betur, auk fririta heimspeki. Eitt m nefna hr: Um tilvist gus. Fimm ritgerir um trarheimspeki, Arnr Hannibalsson ritstri, Rv. 1982, 103 bls.

En hin heimspekilega lei skynseminnar er ekki eina leiin, sem menn hafa fari til a nlgast etta rlausnarefni. Til a gera langt ml stutt (og neitanlega a einfalda flkin atrii sama tma) er ein hfuleiin a tileinka sr sgulega vitneskju um traratrii sem borin eru fram af kynslunum og um lei studd helgum ritningum, en me upphafsrt sna meintum opinberunum sjenda, spmanna og postula, sem uppi voru sgulegum tma og upplsingar eru um nefndum heimildum; en kristnum si er upphafi umfram allt v sem Jess fr Nazaret opinberai lrisveinum snum. Hann sannai ekki ml sitt a htti raunvsindanna, en kenndi og boai silega kenningu sna og lrdma um "Gusrki"; og sjlfur gekk hann fram af vlku flekkleysi og hjartans ltillti rtt fyrir rsir andstinga, a honum var gefinn s vitnisburur, a hann vri "n syndar" (Hebr. 4.15, sbr. 5.7b, 7.26, 9.14, Jh. 8.46, 2.Kor. 5.21, 1.Jh. 3.5).

Hann hvatti lka lrisveina sna til a taka sig orinu, sannai san ml sitt me kraftaverkum, sem voru ess elis, a llum sem gfu gaum a eim mtti skiljast, a hann bj yfir krafti sem kenna mtti vi yfirnttru ea liveizlu Gus -- ea me orum eins vitnisins: " ert kennari fr Gui kominn, v a enginn getur gert essi tkn, sem gerir, nema Gu s me honum" (Jh. 3.2). fullu samrmi vi a talai hann um fortilveru sna (Jh. 8.58) -- "v a hann var upphafi hj Gui (Jh. 1.1)." [1] Og hann gekk svo langt a eigna sr a, sem Gui einum hfi samkvmt tr Gyinga og Gamla testamentinu, .e. valdi til a fyrirgefa syndir (Mark. 2.1-12 og var). etta geri hann, tt slkt teldist gulast a mati Gyinga, -- en hver gat sta ess veri utan s ein, a hann var sjlfur Sonur Gus? [2]

Hann, sem kominn var "til a jna," gaf lka lf sitt "til lausnargjalds fyrir marga," eins og hann sjlfur spi fyrir um sinni hinztu fer til Jersalem (Mt. 20.28, Mk. 10.45). En me atburum pskadagsmorguns var hann "me krafti auglstur a vera sonur Gus me upprisu sinni fr dauum" (Rm.1.4). Fyrir snnu, sannreyndu atburi og fjlda vitna a v, a hann vri upprisinn, gengu lrisveinar hans fram fullvissu trarinnar, ruggri "sannfringu um hluti, sem eigi er aui a sj" (Hebr.11.1), en sem opinberair hafa veri fagnaarerindi Jes um Gusrki. Fyrir tr bouu eir stafastlega trna Jesm Krist hinn upprisna, trssi vi bann stu prestanna, ldunganna og frimannanna (Post. 4.18-21, 5.28) og rtt fyrir gnanir og varhald af hlfu Saddkea og Rmverja (Post. 5.18, 12.3 o.fr., sbr. einnig langt varhald Pls postula) og jafnvel rtt fyrir lfltsdma -- Stefns (Post.6.8-7.60), Jakobs (Post.12.2), Smonar Pturs, Pls, Andrsar og Tmasar, svo a nokkrir su nefndir. Ekkert gat veri vert slks pslarvttisdaua nema s stareynd, a eir voru sannfrir um, a eim bri a reynast trir hinum upprisna Messasi og hinni snnu hjlpriskenningu ess, sem sjlfur kvast vera "sannleikurinn, vegurinn og lfi" (Jh.).

Einnig til okkar kastar Kristur boltanum -- a taka sig orinu og reyna a, hvort kenning hans s snn. Fyrir v hafa talmargir fengi fullkomna vissu bnheyrslu og lfgefandi krafti Gus til a endurmta allt eirra lf. "O, taste and see how the Lord is good! Happy is the man who takes refuge in him!" (Davsslmur 34.8, RSV).

---------------------------------

[1] Smundur G. Jhannesson: Hfundur trar vorrar, Ak. 1953, s. 32. a magnaa rit er margfalt flugra en minn litli texti til a leia ljs au sannindi sem g hef aeins tpt hr me afar fullkomnum htti.

[2] Sbr. sama rit, 41-42.


Frjlslyndum, klassskum frimanni um megn a kyngja kvenrembu : heiur Skratesar varinn Lesbk

Merkileg er grein dr. Eyjlfs Kjalars Emilssonar, prfessors heimspeki fornaldar, Lesbk Mbl. dag. Hn er senn gtur skemmtilestur og hlfarlaus krufning frimanns fljtfrnislegum lyktunum frikonu um lfshtti og vihorf sjlfs Skratesar. v fylgir einnig hugaverur frleikur um hans mesta lrisvein, Platn.

Svo var ml me vexti, a Sigrur orgeirsdttir, prfessor heimspeki vi H, hafi skrifa Lesbkina 28. okt. greinina " bleiku ljsi" (einnig hr), en ar hlt hn v fram, a skoa urfi heimspeki- og gufrisguna "bleiku ljsi", .e. forsendum kynjafri. Grein Eyjlfs Kjalars er makalaust fyndin og skelegg hrakning msum hennar gefnu fyrirframforsendum og mistlkun heimildum. Hann tlistar ar, hvaa or fllu raun, egar lrisveinar Skratesar vitjuu hans, ar sem hann sat tali vi konu sna, skmmu ur en hann tk inn eitri vegna dauadmsins yfir honum. skrir Eyjlfur kringumstur og kjr Skratesar og vihorf Platns (sem skri ea ritstri rkrum hans) til kvenna. Niurstaan af vel rkstuddri athugun Eyjlfs er s, a arna hafi Sigrur afbaka frsgnina Fadni (.e. frsgn Platns af sustu dgum Skratesar), og hann kemst ekki hj v a klykkja t, eftir hina maklegu mefer Sigrar, a "Skrates liggur sem sagt valnum". En hann hefur n fengi uppreisn ru sinnar n me essari frigrein dagsins.

Lesbkargrein Eyjlfs btist okkur mis annar frleikur, ar sem hann arf a leirtta tilfallandi atrii sem hrjta r penna Sigrar og snerta einkum heimspekina a fornu. Snir hann ar gta frni sna a mila upplsandi hlutum lflegan htt og lsilegan, annig a jafnvel sumt, sem virtist aukaatrii, verur hugavert.

Einungis eina setningu s g grein Eyjlfs Kjalars, sem fetta m fingur t : "Hann [Platn] var fyrstur og einn rfrra til a fjalla um stu kvenna og leggja til jafnrtti kynjanna." Ef etta ber a skilja svo, a hann hafi veri fyrstur til a fjalla um stu kvenna og leggja til, a btt yri r kjrum eirra, er a auvita ekki rtt, a er t.d. gert Biblunni fyrir daga hans (Platn var uppi um 428-337 f.Kr.). En s aalherzlan seinni hluta setningarinnar, "og leggja til jafnrtti kynjanna," kann a, sem almenn alhfing, a vera rtt, enda var standi annig enn meal allra ja 1. ld e.Kr., a eftir giftingu fr konan undir forri manns sns og var undirgefin honum [1].

Eyjlfur fjallar seinni hluta greinar sinnar um nokkur veigamikil atrii heimspeki Platns, s.s. hellislkinguna og (meinta) tvhyggju hans, sem Sigrur tlkai eftir snu hfi og femnskrar bkmenntarni. Stendur ar naumast steinn yfir steini eftir yfirfer Eyjlfs og gagnrni. Sigrur kemur hr t sem fulltri einhfrar og raun fgakenndrar ritskringar, sem sr ekki marga fylgismenn frunum, jafnvel ekki meal kvenna, sbr. essi or EKE: " okkar dgum starfa fjlmargar konur vi fornaldarheimspeki um va verld. Meal eirra sem eru mijum aldri ea yngri gti g tra a konur su komnar meirihluta. .... g vinkonur essum hpi frimanna af msu jerni og ekki til skrifa mun fleiri. Flestar eru r eindregnir femnistar. En eitt eiga r sammerkt: s tegund heimspekisgu ea Platons-tlkunar sem Irigaray, Songe-Mller og Sigrur boa ekki upp pallbori hj eim. r lta slkar tlkanir sem vind um eyru jta. r gagnast eim heldur ekkert frunum. etta lka vi um r sem beinlnis hafa fjalla um femnisma sambandi vi fornaldarheimspeki eins og Julia Annas, Patricia Kenig-Curd og Charlotte Witt. r hafa lka allar lesi sinn Platon."

Lokaklausa essarar greinar Eyjlfs Kjalars er ekki aeins me beinskeyttum deilubroddi, heldur heldur gefur hn tilefni til a bera kvboga fyrir sumu v starfi sem fram fer Hskla slands (og etta er ekki eina dmi [2]), en um lei vekur grein Eyjlfs mr bjartsni , a gir frimenn essu svii heimspekinnar muni ekki lta a vigangast, a sni veri t r meisturum eirra, sem lngu eru gengnir til fera sinna. a er sta til a vitna til essara ora hans hr undir lokin:

"Stundum getur maur ekki anna en hlegi a sprellinu en egar g hugsa til slenskra ungmenna, sem setjast bekk Hskla slands til a reyna a skilja hlutina betur hverfur mr allur hltur r hug. Ef frimennskan essum greinum hsklakennarans er hi bleika ljs kynjafranna er a mraljs."

Og "Mraljs?" heitir einmitt grein Eyjlfs Lesbkinni dag.

Eyjlfur Kjalar er frjlslyndur maur, eins og vinstri menn geta veri, og er fjarri v a ahyllast haldssemi mannrttinda- og stjrnmlum, enda "hef(ur hann) lengi ahyllst fullkomi jafnrtti kynjanna," eins og hann segir sjlfur. v eru a nokkur tindi a upplifa ennan hjkvmilega rekstur essa vandaa frimanns vi helzt til bamikinn femnisma dr. Sigrar orgeirsdttur. En bum er hr me ska velgengni frum snum og sannleiksleit.

---------------

[1] A Catholic Commentary on Holy Scripture, London o.v.: Nelson, 1952, s. 1179a (vi I.Pt.3.1-7).

[2] Alvarleg dmi um fagleg vinnubrg frunum gti g teki r gufrideild H.


Lj degi slenzkrar tungu

g var a enda vi a frumlesa afburaga bk, Land og syni eftir Indria G. orsteinsson (upphaflega tgefin 1963). Maurinn er strkostlegur orfri snu og frsagnarsnilld. etta er bk sem maur les me vikvmri hrifningu yfir tfrum tungumlsins, kaldhamras, sterks, lifandi og lsandi, og eru au hrif hennar eindregnust fyrstu kflunum. a er leitt a hafa ekki uppgtva yfirburi Indria, mean hann var lfs, og lti sr "ngja a sj myndina" (reyndar tvr: 79 af stinni og Land og syni). En myndin laug svo sannarlega um etta skpunarverk meistara Indria. a m nefna a um lei, a nsta bk, sem g las undan essari (fyrir nokkrum vikum) var Kleifarvatn sonar hans, Arnaldar. a verk bliknar algerlega samanburinum vi ennan hreista minnisvara og ljrnu listasm, Land og syni Indria, og kann g vel a meta spennusgur Arnaldar.

En vi lestur essarar bkar kom mr hug lj eftir sjlfan mig, sem g hef ur birt safnriti margra hfunda, sem nefnist Lj og laust ml -- 60 ra afmli Hressingarsklans (Rvk 1994). tilefni dagsins og til a votta um lei Indria -- og afmlisbarninu Jnasi -- viringu mna langar mig a birta etta stykki mitt hr, sem mitt fyrsta lj ljabloggi Mbl. eir, sem ekkja bk Indria, tta sig vntanlega fljtt hugsanatengslunum.

MORGNI LFSINS

Hlaupa skal g me r t slskini og upp hina. Sju! a baar

engi geislum snum og vi hlaupum flekkinn, finnur ilminn

hri nu og hugsun n er aeins etta hey, essi birta,

og lfi sem rennur gegnum hendur okkar, fullt af vonum og rm og glei:

Hve undarlega ljft a heyra kyrr essarar stundar!

.

Vi spennum saman fingurna og horfum t yfir sveitina

og fjllin fjarska: tt essi sk, essa hvtu blstra?

Hver er essi stund, essi andr augum num?

.

Og hafi vefur landi rmum snum,

firrbltt haf og himinninn bjartur yfir okkur,

tveimur alslum brnum morgni lfsins


Innflytjendur, eir sem vi hfum ( frii) og hinir sem gtu btzt vi

Innflytjendaml hefur bori hst umru sustu 10 daga rtt fyrir mikilvg prfkjr va. Erindi flutti g um au ml tvarpi Sgu fyrradag, og m finna a essari Kirkjunetsgrein.

erindinu kem g ekki aeins inn nausyn slenzkukennslu fyrir tlendinga, fjlda eirra slenzkum vinnumarkai og vihorf Biblunnar til "tlendinganna landinu," heldur vk g einnig a mslimaumrunni, sem komi hefur upp essu sambandi, og m finna mjg athyglisverar niurstur skoanakannana o.fl. stareyndir neanmlsgreinum ess vefpistils mns. Hygg g, a msa muni reka rogastanz a kynna sr au ml.

En varandi fjrframlg rkisins til slenzkukennslu fyrir tlendinga minni g arna , a g hafi stungi upp au yru 20-fldu fr v sem rki veitir til ess mlaflokks essu ri (18,8 millj.), sem ir, bkstaflega tala, a einu ri yri vari til ess 376 milljnum krna. S stefnukvrun orgerar Katrnar Gunnarsdttur fyrradag a hafa upph 100 milljnir krna nsta ri fr mig ekki til a breyta fyrrnefndu liti mnu. Sj um allt etta og rk fyrir v nefnda grein mna.


Jn Arason vitjar okkar me ljin sn

sgeir Jnsson hagfringur og Kri Bjarnason bkmenntafringur eiga akkir skildar fyrir heildartgfu eirra v sem enn er til af kveskap Jns biskups Arasonar. N geta eir, sem rifjuu upp rlagasguna hrollvekjandi og spennandi af Jni biskupi me lestri bkarinnar xin og jrin fyrir nokkrum rum -- hinu velheppnaa strvirki lafs Gunnarssonar -- komizt sjlft ngtabri hans herra Jns eirri ntgefnu bk, Ljmlum Jns Arasonar.

Biskupinn er mergjaur og sannorur kveskap snum, frir okkur nr kalskri ea umfram allt kristinni, persnulegri trarinnlifun mialda, um lei og hann kemst ekki hj v a gera okkur a betri slendingum. Hyllum ennan fjlfaldaa forfur okkar (ll erum vi komin af honum margfaldlega, segir ttfrin) -- lifum aftur me honum anda me v a blaa bkinni hans og essarar litlu jar.

Vondslega hefur oss verldin blekkt, vla og tlt oss ngu frekt, ef eg skal dmdr af danskri slekt og deyja svo fyrir kngsins mekt.

Annan, lengri pistil um Jn Arason, me rstuttu yfirliti um vi hans og ritverk, auk ess sem vita er um tt hans og tilvsana til missa tgfurita og heimilda, g Kirkjunetinu dag: Jn Arason biskup og tt hans.


jverjum hrafkkar -- eins og flestum jum Evrpu

etta er athyglisver frtt (hr near) um flksfkkunarstefnuna zkalandi. Me eim innflytjendastraumi, sem arna er gert r fyrir, 100 til 200 sund manns rlega, gerir a 44 rum (til 2050) 4,4 til 8,8 milljnir -- og dugar skammt, v a samkvmt essu mun vanta um 8,4 til 13,4 millj. til a zka jin ni nverandi str ri 2050. er hr gert r fyrir meiri jarvexti en sumum rum spm. En fingartni margra innflytjendaja er miklu hrri en meal jverja, og v munu r jir smm saman metta zka jarvettvanginn miklu hraar fyrir viki. Utan invddu svanna Vestur- og Norur-Tyrklandi, einkum austurhluta landsins, byrja konur a eignast brn meira en ratug fyrr en zkar konur og eignast sex brn a mealtali, mean zku prin lafa 1,4 "brnum" a mealtali. Bi giftingaraldurinn (--> fleiri kynslir hverri ld) og barnafjldinn gefa Tyrkjum mikla yfirburi essu kapphlaupi, ef kapphlaup skyldi kalla, v a velmegunarjum Vesturlanda virist einkar snt um a deyja t innan rfrra alda -- ea umbreytast eitthva allt anna en r eru nna. egar Tyrkjum verur hleypt inn Evrpusambandi, sennilega um 2016, byrjar fyrir alvru a umbyltingarferli, sem vi getum horft fram essum gilegu sptlum.

Vera a ltherskar dygir liinna alda, sem einkenna munu hina nju jverja? Nei -- ekki einu sinni eir scaldemkratsku, "umburarlyndu og vsnu" (meintu) "yfirburir" sem eir telja sig n ba yfir. Vihorf, tr, Weltanschauung og ethos (.m.t. sjaralg) hinna akomnu jarbrota munu smm saman mta mannlfi, tt hinn rki jarkjarni haldi enn um ratugi meintar dygir snar, yfirburi og forrttindi. En egar efnahagsleg ran kemur upp, tmabundi atvinnuleysi ea mtmlaagerir vegna yngri lagna fkkandi vinnuhendur sem halda urfa uppi velferar- og sjkrahskerfinu, mun ngjan og misklin brjtast t og andsturnar, sem krauma undir niri sklakerfi og flagsmlum, atvinnu- og stjrnmlasvii, brjtast t me jafnvel margfalt meiri krafti en vi urum vitni a Frakklandi fyrir rmu ri. Verstu vandrin munu hverfast um rekstra vegna trar og vantrar.

nnur fyrirs vandri hef g egar rtt annars staar og lt etta ngja a sinni.

En hvenr skyldi essum jum detta hug, a essi fugrun hafi eitthva me fsturdeyingar a gera?


mbl.is Sp fkkun jverja um allt a 16% til 2050
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband