Bloggfrslur mnaarins, janar 2007

Nei takk, ekki fleiri andkristin ingml! Hfnum stofnfrumufrumvarpi

Mbl. flytur dag frtt um ntt lagafrumvarp um stofnfrumurannsknir sem gengur lengra en flestar kristnar menningarjir hafa treyst sr til, s.s. jverjar og Bandarkjamenn, v sem kalla m gjrntingu mannlegra fsturvsa. etta er tkoman r vinnu eirra, sem undirbi hafa frumvarp um mli fyrir heilbrigisrherra. Hr verur n egar a sporna vi eim formum, sem eru ekki aeins brot gegn frihelgi mannlegs lfs fr upphafi, heldur rf me llu vegna annarra leia, sem frar eru essum efnum. Bi me stofnfrumum r fullornum (ea fddum brnum), r fylgjunni, naflastrengnum [1] og jafnvel fsturvatninu (legvatninu) er unnt a taka stofnfrumur, sem engan htt skera n gna tilvist einstaklings-fsturvsis, en ntast til runar stofnfrumulna og hugsanlegra lkninga framtinni.

Ef einhver lesandi heldur, a verndun fsturvsa hafi veri fjarri hugsun okkar slendinga, eru eir ekki takt vi lagahef okkar v mli. 216. grein gildandi hegningarlaga er berum orum lagt bltt bann vi v a deya fstur, a vilagri allt a 2ja ea 4ra ra fangelsisvist (ea lengur alvarlegustu tilvikum). Og hva er ar tt vi me orinu "fstur"? a kemur fram greinargerinni a baki eim lgum. ar segir vi essa grein: "En fsturstand telst byrja, egar er [= strax egar] frjvgun hefur tt sr sta". v er ljst, a 216. greininni er tla a veita lagavernd gegn llum fstur- og fsturvsiseyingum allt fr frjvgun (frvik ea undantekningar fr v lagakvi vera einungis veitt me annarri lggjf fr Alingi, eins og gerist me fsturdeyingalgunum 1975).

N spyr kannski einhver: " samkvmt essu a fara a vernda nfrjvga egg, einfrumung?" S er raun merking hegningarlaganna, a hinn lifandi, mennski einstaklingur njti lagaverndar fr eim tma, j. En fsturvsir, s sem hr um rir (til stofnfrumurannskna), er ekki einfrumungur, heldur egar samsettur r miklum fjlda frumna, um 2-300 egar hreirun (nesting, implantation: festingu legvegg) lkur u..b. 12. degi, og farinn a taka sig srhfar myndir (frumvsir a myndun taugakerfis hj fsturvsi er kominn fram 14. degi fr frjvgun, en fram a eim tma vera hinar nju stofnfrumurannsknir og notkun fsturvsanna heimil skv. frumvarpinu).

Fylgzt hef g me essum mlum alllengi og skrifa um au nokkra netpistla [2]. vetur stti g rstefnu Norrna hsinu, ar sem ger var grein fyrir stu essara mla, m.a. af hlfu Vsindasianefndar. Merkilegt var, a ar reyndist s maur, sem helzt hlt aftur af rttkni nefndarmanna, vera dr. Vilhjlmur rnason, prfessor sifri vi heimspekideild H, ekki dr. Slveig Anna Basdttir, sem var ar fulltri jkirkjunnar. tt andlegum leitogum kirkjunnar og frimnnum s tla a vera "salt jarar", kryddi boun og predikun Gus ors, er ekki ar me sagt, a allir essir jnar reynist hlutverkinu vaxnir. "En ef salti missir seltu sna, me hverju a selta a?" sagi v Jess vi lrisveina sna. egar sumir eirra, sem eiga a heita andlegir leitogar, reynast mrarljs, sem enga leisgn veitir, er illt efni.

Skrifa mun g um etta ml tarlegri grein me gagnrni einstk kvi frumvarpsins. En einu m flokkur minn, Sjlfstisflokkurinn, treysta: Ekki greii g honum atkvi mitt komandi kosningum, ef hann veitir essu frumvarpi brautargengi. a sama vi um vndisfrumvarp dmsmlarherrans [3], a ar er annig stai a mlum af hlfu flokks, sem vill kalla sig kristinn stefnuskr sinni, a samvizka mn sem kristins manns fyrirbur mr a styja stjrnmlaflokk sem heldur slku barttumli loft. Vru hr kristin stjrnmlasamtk, myndi g greia eim atkvi mitt. A rum kosti ver g a lta til annarra raunhfra framboa sem rger eru.

PS. Frttinni Mbl. er slegi upp miopnu blasins dag.

------------------------------------------oOo-------------------------------------------

[1] Sbr. og hr hj Moggabloggara.

[2] Sj essa grein og essa; innlegg um essi ml var netinu. t.d. hr.

[3] Sj og essa Kirkjunetsgrein og essa Moggabloggsgrein. nnur ml, ar sem skerst odda me kristinni afstu og plitk Sjlfstisflokksins sari rum, eru nefnd lok greinar minnar Um hi afleita jlenduml, neanmlsgr. [3].

Hr m svo a lokum vsa til athyglisverrar knnunar vihorfum sl. lkna, lgfringa og presta til notkunar stofnfrumna r fsturvsum til lkninga.


Rstefna um lausn fr samkynja kynlfshttum

Hr er staddur um essar mundir Alan Chambers, forseti Exodus International, samtaka fyrrverandi samkynhneigra manna, sem horfi hafa fr eirri kynhneig. g var fyrradag gtri samkomu hj hpi trara manna r msum sfnuum Gtt Hafnarfiri, ar sem Alan flutti sitt fyrsta erindi hrlendis.

Alan essi er trlega fertugsaldri; hann er n kvntur maur, og eiga au hjnin tv brn. Hann hefur veri kristinnar trar fr bernskurum og stt sna kirkju reglulega. En urnefndu erindi lsti hann v, hvernig hann fr v u..b. nu ra aldri upplifi tilfinningar til sama kyns, sem gerust, unz hann um margra ra bil fr t braut homosexels lfernis. ar kom sgu, a hann eignaist sna reynslu af eirri hjlp Gus sem leiddi hann, rtt fyrir yfirunna tilfinningu fyrrnefnda tt framan af, til rtts vilja og vals, samrmi vi kvi Gus ors, af eirri braut sem hann var .

Alan er maur hgvr og opinn vitnisburi snum, dmandi, minnist ess sfellt umfjllun sinni, a Gu elskar alla men; og hann gefur ga innsn erfileika margra samkynhneigra vi a glma vi tilfinningar snar, eftir a eir fara a upplifa a eir hallist fremur a eigin kyni en hinu. a er htt a hvetja menn til a kynna sr reynslu hans, frandi og sanngjarnan mlflutning, sem miast umfram allt vi a n til samkynhneigra, bera v vitni a Gu elski og geti hjlpa eim fr eirri hneig samkynja kynlf, sem eir ra vart ea ekki vi af eigin mtti.

Alan Chambers er me dagleg erindi ea rstefnuinnlegg fer eirra hjna hinga fr fimmtudegi til sunnudags. Hann er dag, laugardag, rumaur rstefnu um samkynhneig Fladelfu, fr kl. 10-15.00 (ltt mlt hdeginu; rstefnugjald: 1000 kr.). Einnig mun hann tala Hvtasunnukirkjunni Keflavk morgun, sunnudag, kl. 11:00.


"Rafmgnu mjamabelti"

Margt lsilegt og upprvandi er a finna tilkynningarblum kirkjum, a.m.k. Vesturheimi. Ummlin hr eftir birtust kirkjublum vestra ea voru lesin upp r predikunarstli:

* Don't let worry kill you off -- let the Church help.

* The Fasting & Prayer Conference includes meals.

* Ladies, don't forget the rummage sale. It's a chance to get rid of those things not worth keeping around the house. Bring your husbands.

* The peacemaking meeting scheduled for today has been canceled due to a conflict.

* For those of you who have children and don't know it, we have a nursery downstairs.

* The Rector [presturinn] will preach his farewell message after which the choir will sing: "Break Forth Into Joy."

* Irving Benson and Jessie Carter were married on October 24 in the church. So ends a friendship that began in their school days.

* At the evening service tonight, the sermon topic will be "What Is Hell?" Come early and listen to our choir practice.

* The pastor would appreciate it if the ladies of the congregation would lend him their electric girdles for the pancake breakfast next Sunday. (Hr hefur hann tla sr a bija um rafmagnssnrur, "electric cords"; ba r stainn um eirra "rafmgnuu mjamabelti" ...)

* Eight new choir robes are currently needed due to the addition of several new members and to the deterioration of some older ones.

* Please place your donation in the envelope along with the deceased person you want remembered.

* The church will host an evening of fine dining, super entertainment and gracious hostility.

* Potluck supper Sunday at 5:00 PM -- prayer and medication to follow. (Hr hefur einhver mismlt sig, sta "meditation" (hugleiing, hugun) segir hann "medication": lkning ea lyfjagjf.)

* The Low Self Esteem Support Group will meet Thursday at 7 PM. Please use the back door.

* The eighth-graders will be presenting Shakespeare's Hamlet in the Church basement Friday at 7 PM. The congregation is invited to attend this tragedy.

* Weight Watchers will meet at 7 PM at the First Presbyterian Church. Please use large double door at the side entrance.


Samtk landeigenda stofnu dag

jlendukrfur rkisstjrnarinnar (sem g rddi hr tarlegri grein) hafa kni bndur til a grpa til varna og stofna srstk samtk til a gta inglstra rttinda sinna. Kl. 16 dag verur stofnfundur samtaka landeigenda Slnasal Htels Sgu.

Sem dmi um huga flks essum mlum m geta ess, a skrif mn um au eru hin vlesnustu af v, sem g hef hinga til birt Moggablogginu: tvo daga fekk g um 1400 heimsknir essa vefsu eftir birtingu jlenduskrifanna.

Allir, sem mli varar, eru hvattir til a lj samtkunum stuning sinn. eim er hr me ska fararheilla og gs rangurs varnarbarttu sinni.


"Vi kjsum ekki jfa ing"

framhaldi af v, sem hr var sagt fyrri grein minni um jlendumli, er frlegt til a f innsn alvru mlsins a vitna hr borganlega ga sgu af fundi um mli, frsgn sem Kntur Bruun ltur fylgja me grein sinni Mbl. laugardaginn (19/1):
... Fr plitskum fundi litlu sveitarflagi Suurkjrdmi. fundinum var meal annars rtt um jlenduml og var hann haldinn vegum annars rkisstjrnarflokksins. Einn rherra flokksins mtti fundinn og tk tt umrum sem voru mjg heitar og risu fingar me fundarboendum og fundarmnnum. --- egar lii var langt fundinn og ori heitt kolunum reis r sti snu mtur bndi sveitinni og vildi f skr svr fr rherranum og flokksbrur snum hvort a vri virkilega tlun rkisstjrnarinnar a hrifsa til sn inglstar jarir bnda slandi og taldi a ef svo vri gtu essir flokkar gleymt kjsendum snum essu kjrdmi og lauk san ru sinni me essum orum: "Vi kjsum ekki jfa ing." Rherrann reis r sti snu og sagi me miklum unga essa lei: "Vi lum a aldrei a tekinn veri einn fermetri af inglstu landi bnda." --- N urfa bir stjrnarflokkarnir a efna essa yfirlsingu rherrans me heiarlegum htti og n allra undanbraga. Lausnin fellst lagabreytingum yfirstandandi Alingi sem tryggir bndum og llum jarareigendum eignarrtt a inglstum jrum snum.

Undir essi feitletruu lokaor skal teki hr af heilum hug. Velkomi er mnnum a tj sig hr um mli.


Um hi afleita jlenduml

Srstaka athygli vek g tveimur rfum og tmabrum greinum Mbl. 19. .m.: jlendutspil rherra ngir ekki landeigendum, eftir laf H. Jnsson, og Nir eignaupptkuflokkar slandi?, eftir Knt Bruun hrl. Upp r hefur soi hj bndum vegna bilgjarnrar krfugerar rkisins hendur eim vegna s.k. jlendna. Voru r upphafi taldar eiga a n yfir mihlendi og a "einskismannsland" sem var vri, hugsanlega yfir hluta afrttanna, alls ekki niur bygg svi og allra szt lglendi niur a sj. En krfur rkisins ingeyjarsslum yfirganga fyrra offors essu mli, jafnvel svo, a sumir bndur eru krafir um allt a 90% af v landi sem eir hafa keypt ea erft og hinga til tali eign sna, enda goldi af henni skyldur og skatta. Kelduhverfi gerir rki krfur alveg niur sj, og Flateyjardal og Fjrum er svo mjg veri a gna eignarrttinum, sem a miklu leyti er hndum Grtubakkahrepps, a hreppstjrinn, systir Valgerar Sverrisdttur, er orinn einn skeleggasti gagnrnandi essara stjrnarhtta. Hinga og ekki lengra, segja landeigendur einum rmi, eftir a rkisstjrnin hefur teygt endalaust fagurmlum, sem engin innista reynist fyrir, mean hins vegar krfugerin snir hennar innri hug. Kortrfyrirrj-tilbo rna Mathiesen blekkir ekki forsvarsmenn bnda, eir hvika hvergi fr v a skja sinn rtt, sem hinga til hafi almennt veri virtur og viurkenndur.

Ein hllegasta hli essara mla er s, a rki hefur mrgum tilvikum gert krfu um land, sem a sjlft seldi hendur bnda ea foreldra eirra, me inglstri landarmerkjalsingu sem tiltekur ar kvein landsvi, sem n er tlunin a hrifsa til sn aftur, rtt fyrir skrningu eirra og greidd fasteignagjld marga ratugi!

Sorglegri hliar mlsins eru m.a. r, a bndur hafa veri settir hlfgera herkv, krfunum veri lst sem kv landinu fasteignabkum, svo a strfelld hrif hefur vehfi jaranna, lnamguleika til nskpunar ea sluhfi -- og svo essi undarlegasta hli mlsins, a s pll er tekinn hina hj fjrmlarherra, a til ess a unnt s a viurkenna eignarheimild bnda, urfi a liggja fyrir lsing r Landnmabk vlendi jaranna! essi krafa hefi reianlega komi flatt upp hfunda Landnmu. Fjarri fer v, a a samsetta rit, sem nefnir til 430 landnmsmenn, spanni annig yfir allt landi, a heiti geti fullkomin eignarrttarlsing ess tma. En fr ofanverum mildum og sar eru til margar jaralsingar, erfabrf og sluafsl, landamerkjabrf og skrning fasteignabkur, sem taka ttu af tvmli um eignarrtt bnda, en eim skjlum ks fjrmlarherrann ekki a taka minnsta mark !

Hr hafa stjrnarflokkarnir brugizt, eins og fram kemur hinum tilvsuu Morgunblasgreinum. N er a ekki svo, a ingmenn hafi veri sr mevitair um etta ar til n. eir voru varair vi fyrir nokkrum rum fjlmennum fundi um jlendumli, ar sem meal annarra gesta voru bi Geir H. Haarde, v. fjrmlarherra, og Guni gstsson landbnaarrherra. Stigu margir pontu [1], . m. eir bir. En eir hefu tt a sj sng sna treidda me etta ml, er lgfringar bor vi Sigur Lndal og Ragnar Aalsteinsson stu ar sameinair v a viurkenna og verja rttindi bnda. Og ekki gtu raddir lgvitringanna eim fundi heiti neitt einangru dmi um hughrif eirra eim degi, v a erindin voru afar vel unnin eftir langtma-rannsknir; smu lund hfu eir tala lngum, drjgum tvarpsvitlum (m.a. klukkutmavitlum tvarpi Sgu), ar sem fari var saumana helztu ttum mlsins. En, nei, vlkt var gfuleysi stjrnarflokkanna essu mli, a eim var raun ekki hagga. Fjrmlarherrann st fastur snu, arna yrfti a kanna mlin og skera r um vafaatrii, fr v yri ekki hvika, en lt jafnframt sr skilja, a bndur hefu ekkert a ttast. Hvlk framsni! Og hvlk svinna a hafa aldrei llum ferli snum upp fr v s a sr og dregi land me eitt n neitt essu mli, fyrr en kknanlegt ykir a lta rna Mathiesen skyndilega freista ess a bjarga mlum fyrir horn me breyttri skipan framgangsmta krfugerarinnar. En bndur munu r essu ekki draga rkisstjrnina a landi, eftir a hn hefur svo lengi lti reka reianum.

Vegna framsni og vanrkslu essara manna, sem kni hafa mli fram, skaplegt eins og a er, er n boa til ns fundar 25. .m. essum sama stra sal Htels Sgu, ar sem stofnu vera allsherjarsamtk landeigenda. N eru mlin lka komin vlkan suupunkt, a htt er jafnframt vi fylgishruni Sjlfstis- og Framsknarmanna ti landi og meal mestu velunnara bnda ttblinu.

Vel minnzt: Eru ekki bndur meal mttarstlpa Sjlfstisflokksins fr fornu fari? Er ekki sjlfseignarstefnan einn grundvallarttur stefnu ess flokks? Hefur Framsknarflokkur ekki gjarnan tali sig brjtvrn bnda landinu? eim hefur greinilega fari aftur einhverjum svium, essum samankrktu flokkum, en okkur, flokksbundnum mnnum sem gagnrnum , m vera nokkur sto a v, a vi stndum ar me hinni gmlu grundvallarstefnu essara flokka.

Rk gamalla ssalista og ssaldemkrata eins og Jns Baldvins Hannibalssonar, a bezt s a sem mest af landinu s jareigu, eru einfaldlega endurmur af napleonskri stjrnmlahyggju, sem sar var tekin upp Marxismann og fasismann og miaist vi a framfylgja vilja hins randi stjrnmlaafls, n mikils tillits til lagahefar n unninna rttinda manna. [2]

ekkt essu er reyndar a "mjka tal" sumra plitkusa og frttamanna, hvort a vri n ekki bara gott a gera sum essara sva a jgari. Allir ekkja ar t.d. umruna um jgar noran Vatnajkuls, en vi essa krfuger ingeyjarsslum kemur ljs, a tilkalli getur n allt fr jklum norur shaf; hlistar krfur Grtubakkahreppi eru trlega vtkar. En a er engin sta til ess a gefa upp eign sna til Stra brur, sem gjarnan kann ekki me hana a fara (hvernig var t.d. me Alviru Grmsnesi, sem rki var afar fljtt komi klandur me, nokkrum rum eftir a hafa fengi jr a gjf?). egar sameignarflag bnda, t.d. Grtubakkahreppur, hlut, er eignunum miklu betur komi ar, ekki aeins af v a "small is beautiful," eins og Schumpeter sagi, heldur af v a staarmenn kunna oft betur me a fara, ar er sur htt vi misnotkun, gegnsi hins litla lrissamflags svinu, heldur en hj tttnuu rkisvaldinu. (g tla a hlfa lesandanum vi sgum af misnotkun manna Stjrnarrinu kirkju- og rkisjrum 20. ld.)

J, a hefur oft reynzt afdrifarkt egar rherrar fara a "taka duglega til hndunum," gerast strtkir "tiltekt" mlaflokkum snum til a hafa eitthva eitthva berandi flott fram a fra, sem eftir veri muna vi nstu kosningar og kannski lengur (j, "nstu kosningar og kannski lengur"!). annig er stundum gengi af hrku sum ml, a langri hef er raska, einstaklingum ea sveitarflgum gerur rttur og s valddreifing, sem flgin er fjlhyggjunni (plralisma), skert til a sama skapi. tt til slkra "agera landi okkar til heilla" s stundum stofna mefram til a bta fyrir framdar syndir sama rherra sama runeytisflokki, kemur a fyrir lti. Meal slmra dma er a egar fr Siv sveik lit sem umhverfisrherra vegna umhverfismats Krahnjkavirkjun og beitti sr um smu mundir fyrir niurlagningu verandi Nttruverndarrs. Vatnajkulstensla rkisstjrnar hennar allt niur sj mun ekki bta ar r skk fyrir henni, nema sur s.

S, sem ennan pistil skrifar, hefur veri Sjlfstismaur allt fr 1972 (me nokkru hli mean g hlt mig a Borgaraflokki, sem g leit reyndar sem flokksbrot r mnum flokki). Vri betur, a Sjlfstisflokkurinn egndi ekki upp flaga sna til andstu me ofangreindum og rum htti, heldur hldi sr trfastlega vi grunngildi sn og hugsjnir. a ekki sur vi um kristna herzlutti afstu flokksins, sem hann hefur vanrkt og loks sviki berandi htt (a.m.k. fyrir menn me raunkristna sn tilveruna) sustu ratugum og btur jafnvel hfui af eirri skmm me lagafrumvrpum linu ri og essu voringi, eftir v sem boa er. [3]

En taki essir flokkar sig jrifamlunum, hver veit nema msir fari a vinna me eim, sem ur tldu sig knna til a vanda um vi , menn sem jafnvel eru farnir a horfa upp sjlfa sig vinna mti eim me skrifum snum og rum rstingi.

---------------------------------------oOo---------------------------------------

[1] Fjlmargir tluu essum langa fundi, bndur sem arir, m.a. fann g mig tilkninn a stga ar pontu til a mtmla fyrirhugari afr a eignarrtti bnda og lsa samstu minni me rttindabarttu eirra -- einfaldlega vegna ess a mr var ng boi, hvernig allt stefndi a kollvarpa yri hefbundnu eignarrttarskipulagi og a n ess a nokkrar btur kmu fyrir.

[2] g mun sar skrifa hr smpistil sem skrir betur essi hugmyndafrilegu tengsl.

[3] g hr vi eftirfarandi andkristin frumvrp ea lg fr hendi stjrnarflokkanna:

1) Lgin um fsturdeyingar og frjsemisagerir fr 1975. Frnarlmb: um 22.000 fdd brn; slagar s tala htt upp fjlda eirra tlendinga, sem hinga hafa komi sustu rum til a bta upp vinnuaflsskort og vanrkslu okkar slendinga vi a halda okkur vi sem sjlfbrri j. En fsturdeying er beinni andstu vi or og kvi Biblunnar (sbr. og etta), andst einnig stefnu kristinnar kirkju allt fr upphafi hennar.

2) "Neyargetnaarvrn", sem boin er kvenflki hr san 2001 trssi vi fsturdeyingalgin fr 1975 og 216. grein hegningarlaganna og dregur enn frekar r tmgunarhfni jarinnar.

3) Lagafrumvarpi fr linu vori, sem tryggi samkynhneigum mis ofrttindi; og enn mun vera stt um au ofrttindaml, m.a. varandi hjskap og s.k. frslu leiksklum.

4) Vndisfrumvarpi, sem enn verur freista ess a koma gegnum ingi fyrir vori og ar me opna refsilaust vndi slandi, bi "sluaila" og "kaupenda". etta er srstakt gluml ungra frjlshyggjumanna flokknum, en hefur v miur lkamnazt formlegt frumvarp fr dmsmlarherra.

5) Frumvarp um stofnfrumurannsknir, ar sem til stendur a ganga langtum lengra en jverjar og margar arar jir treysta sr til, er boa essu voringi. a frumvarp hefur mebyr efnishyggjunnar, sem trllrur n hsum stjrnarflokkunum, en kristin gildi gleymast ar a sama skapi.


Um sakanir hendur Frjlslyndra um kynttahatur, innflytjendaml o.fl.

essa dagana stendur yfir fjrug umra vefsu eins Moggabloggarans um Frjlslynda flokkinn, meint kynttahatur Magnsar rs Hafsteinssonar alm., um afstuna til mslima, sem og almennt um innflytjendamlin. Umruna er a finna essari vefsl Stefns Einars Stefnssonar gufrinema. g ar, enn sem komi er, flesta pstana. hugasmum er hr me vsa umru, ar sem hart er tekizt um mrg heitustu deiluml samtmans. Eftir v sem lur umruna, verur ljst, a ar er um a ra afgerandi grundvallarml fyrir framt jar okkar.

Um svr Guna Th. vi grein BB um hernjsna-vibna um 1950

Guni Th. Jhannesson sagnfringur opnugrein Mbl. dag: Rssarnir koma. Er hn svar vi opnugrein Bjrns Bjarnasonar sama blai 6. .m. (sbr. einnig ennan smpistil minn). Bir fjalla um varnarml slands ri 1950 og kringum Kreustyrjldina (1950-53) og hvort hugsazt geti, a venjustr sldveiifloti Rssa "Raua torginu" og var Austfjaramium hafi tt a jna sem e.k. Trjuhestur til a gera innrs slandi. Slk innrs hefi ori hlista vi a egar jverjar notuu sakleysisleg kaupskip til a sigla upp a strndum Danmerkur og Noregs tu rum ur, hernema Kaupmannahfn llum a vrum og taka Osl n vihltandi mtspyrnu. Bjrn og Guna greinir um a, hversu mgulegar ea lklegar slkar innrsartlanir hafi veri og hvort frumkvi a v, a bandarska herforingjari sendi herskip slandsmi til a kanna astur (me v a sigla um meal sldveiiflotans), hafi komi fr Bandarkjamnnum sjlfum ea fr utanrkisrherra okkar eim tma, Bjarna heitnum Benediktssyni (fur Bjrns). Telur Bjrn sjlfur og styur vissum rkum, a Bandarkjamenn hafi haft hr frumkvi, og undir a tk Mbl. baksufrtt sinni um etta efni samdgurs (6/1). etta telur Guni ekki aeins sanna, heldur rangt; frumkvi hafi raun komi fr Bjarna.

N tla g ekki a fara saumana allri essari grein Guna, enda er a Bjrns a svara henni, en g vek athygli henni sem einum skounarverum ttinum eirri varnarmlaumru sem stai hefur yfir jflaginu vetur og raunar allt fr v a Bandarkin kvu a fara han me Varnarlii.

vil g koma hr framfri athugasemdum mnum vi viss lyktunaror Guna lok greinar hans. ar segir hann (og endurtekur ar lokaor sn bkinni vinum rkisins ar sem hann talar um sovska sldarflotann sumari 1950 og afstu slenskra ramanna, bls. 119; en feitletrun hr er mn, JVJ):

eirra frumskylda var a gta ryggis rkis og egna og v hugsuu eir me sr a eir vildu hafa vai fyrir nean sig. Samt m me sanngirni komast a eirri niurstu a ramenn landsins ofmtu rsarhttuna sumari og hausti 1950. a hefi veri s manns i a herja sland fr Sovtrkjunum og meira a segja Staln hlaut a gera sr grein fyrir v.

Og Guni btir vi etta lokaorum snum greininni dag:

" essum orum felst ekki almennur fellisdmur um dmgreind slenskra ramanna essum rum. Hvorki eir n arir valda-stum gtu alltaf meti allt rtt, aldrei gengi of langt og aldrei of skammt. eir voru ekki brigulir og a er engin skmm a v."

Hr m segja, a Guni setji sig allhan stall vsni og raunsis, fram yfir a sem ffrir ramenn jar okkar hafi haft fri snu ri 1950. En hr vantar reynd algerlega herfrilegan skilning v a meta essar astur og nausynleg rri stunni. N er a raunar ekki svo, a vibrg ea tti okkar slendinga eim tma s eitthva, sem nlega s komi fram. [1] Um etta efni, Rssana "Raua torginu" og var grennd vi sland, er t.d. fjalla merkum blaagreinum Kristjns heitins Albertssonar fr essum rum, sem endurtgefnar hafa veri bk hans Menn og mlavextir (Rv. 1988).

Og hr hlt g a spyrja: Hvers vegna tti a a vera "s manns i" a freista ess a hernema sland, mean a var varnarlaust? Ekki gat a veri af eirri stu, a eir gtu vnzt mtspyrnu slendinga. Miklu fremur hltur a vera tt vi harkaleg vibrg NATO-rkjanna, jafnvel allsherjarstyrjld. En hfu Sovtmenn ekki gengi bsna langt bi nstu rum ar undan og jafnvel sar, valdat Khrstsjovs (sem var ekki jafn-duttlungafullur og harsvraur og Staln)? Tptu eir aldrei tpasta va? Hefur Guni gleymt uppsetningu kjarnorkuflauga-skotpallanna Kbu rmum ratug sar? Vluu Rssar fyrir sr a skapa Bandarkjunum olandi gn vi hsgaflinn hj eim og storka leiinni samvizku heimsins ea sntilmannlegum samskiptum rkja millum? Voru eir ragir vi a innrsinni Ungverjaland 1956 (remur rum eftir daua Stalns)? Og voru, ri 1950, nema tv r san eir innsigluu valdarn sitt Tkkslvaku me drpinu Benes forseta og innleiingu alrisstjrnar kommnista? Voru, ar a auki, ekki ng "tilefnin" eim rum, sem hgt var a gefa sr til a "afsaka" slka innrs?

annig m fram spyrja, en helzti herfrilegi gallinn greiningu Guna er s, a hann gerir r fyrir, a ef rki telji ekki vst, a sr s gna, urfi a ekki hervrnum n hernjsnum a halda, slkar njsnir su jafnvel hlf-hlgilegar. annig starfa rki ekki reynd. Svar og Svisslendingar gtu ekkert gefi sr um a Sovtmenn myndu rast , en samt hldu eir uppi flugum hervrnum, rtt fyrir a eir stu utan NATO. a er ekki grundvelli vissu ea mikilla lkinda v, a rizt veri rki, sem landvrnum og varnartengdum njsnum er haldi uppi; a ngir, a a s mguleiki slkri innrs, t.d. vi breyttar astur, og um mibik 20. aldar voru astur einmitt mjg visjlar Evrpu og Rssum hvergi treystandi, enda me fimmtu herdeildir mrgum lndum lfunnar og nnu sambandi vi stra, arlenda kommnistaflokka, m.a. talu og Frakklandi.

g minntist hr "tilefni", sem hgt var a gefa sr til a "afsaka" innrs. Og hr m spyrja: ef bandarski herinn hefi ekki komi hinga samrmi vi varnarsamninginn 1951, hefu slk "ntanleg" tilefni ekki haldi fram a btast vi nstu rum? g nefni m.a. essi dmi: uppistand vegna klurs kommnistaherjanna innrsinni suur Kreuskagann, loftbr Bandamanna til Berlnar, ara hagsmunarekstra Sovtmanna og Bandarkjamanna heiminum og t.d. uppsetningu kjarnorkuvopna Tyrklandi. ar a auki geta ofbeldisrki hreinlega bi sr til tilefnin sjlf, rtt eins og jverjar geru fyrir innrsina Plland, aeins 11 rum fyrr. Eiga valdamenn alrisrkja yfirleitt erfitt me a rttlta yfirgang sinn? Hafi ekki Hitler jafnvel tekizt a 12 rum fyrir ri 1950 a f lrisrkin Bretland og Frakkland til a lffa fyrir sr, skrifa upp vansmdina og kvea ofrki og algeru fyrirhyggjuleysi [2] a lta nazistum a eftir a sna stra hluta af hinu tknivdda lrisrki Tkkslvaku, afhenda zkalandi a silfurfati? ttu Sovtmenn, jafnvel ri 1979, vandkvum me a afsaka skelfilega innrs sna Afganistan (vert mti aljalgum og trekuum griasamningum snum vi a rki)? [3]

g hygg, a lyktunin hljti a vera s, a frleitt hafi veri a treysta Sovtmnnum takmarkalaust fyrir v a lta sland frii, enda hafi landi veri inni herstjrnarlegum tensluhugleiingum Rssa jafnvel fr v fyrir byltinguna 1917 [4], og sjlfur Lenn geri sr grein fyrir hernaarlegri ingu slands fyrir sovtveldi, einfaldlega vegna legu landsins. [5] Aild slands a Atlantshafsbandalaginu var v ekki einhlt vrn, og frimenn eru, snist mr, sammla um, a ef heimsstyrjld hefi skolli , hefu bir helztu strsailar, Bandarkjamenn og Sovtmenn, reynt a hernema landi -- ekki haft efni v a lta a falla hendur vinanna vi slkar astur. etta jafngildir v samt engan veginn, a NATO hefi kosta til heimsstyrjld vegna slands, ef zka Kaupmannahafnaraferin hefi veri notu hr af Sovtmnnum, jafnmikilli ea meiri skyndingu en egar eir rust inn Afganistan um jlin 1979. Slk innrs hefi veri nnast unni verk, ef hratt gengi a n Reykjavk og Keflavk, og herstjrn NATO stai frammi fyrir ornum hlut og horft fram harvtug tk fram undan, ef reynt yri a hrekja Rssa han brott, og jafnvel httu, a friarbli breiddist t um alla Evrpu.

Svo er essu llu til vibtar of einfalt hj Guna Th. essari blaagrein a hafna eirri vitneskju, sem fyrir hendi er um grunsamlegar astur sldarflota Sovtmanna. Hann segir reyndar, a sldarskipin hafi ori aflasl (tt bein snnun blasi ekki vi v efni greininni), en gerir lti r msum atrium, sem stutt gtu grun um hernaarlegan auka- ea vara-tilgang essa mikla flota. etta er t.d. augljst efnismefer hans essari klausu (leturbr. JVJ):

"Engar heimildir eru um a essi herskip hafi komist snoir um eitthva sem vakti grunsemdir. Til dmis voru byssustin dekki vntanlega arfur fr seinna stri og hernaarsrfringar og embttismenn Washington og London tldu vst a aalverkefni sldarflotans hefi falist v a afla sldar lkt og fyrri daginn tt Sovtmenn hefu rugglega nota tkifri til a kynna sr stahtti og taka ljsmyndir af strandlengjunni, og auk ess hefu eir jlfa li sitt sjmennsku (TNA [The National Archives] og PRO [Fishery Protection Service? -- fiskverndardeild brezka sjhersins]). Sjmennirnir virtust undir heraga, flestir besta aldri, skipstjrar ekki alrir um bor heldur plitskir kommissarar og mnnum var greinilega upplagt a hafa sem minnst samskipti vi slendinga, hvort sem var til sjs ea lands (DM [skjalasafn dmsmla-runeytis sl.]). En samt var etta enginn innrsarfloti."

Vel m a vera, en hr gengur friarvanur frimaurinn alllangt v a sj allt sem jkvast t r nefndum ummerkjum. vert mti gti mislegt hr bent til ess, a fiskveiileiangri Sovtmanna 1950 hafi eir reynd veri a undirba mgulega innrs sar, ef r astur skpuust, a a tti tmabrt -- bi me v a kanna hr astur, fa menn til sjmennsku (sem var berandi, a eir kunnu ekki miki fyrir sr ) og venja okkur slendinga og ngrannajir vi stareynd, a Rssar vru hr hvert r vi veiar. Mtti lkja essu sastnefnda vi kafbtasiglingar Sovtmanna um skerjagar Svjar ( runum 1978-1984 og lklega lengur), en ar tkst eim a venja Skandinava svo vi essar siglingar, a snski herinn ahafist ekkert nema til mlamynda, og eir, sem rituu ar um mli bl, fru a telja kafbtaferirnar skalegar, j, jafn-elilegar og siglingar snskra skipa! [6]

Sovtmenn birtust hr aftur sumari 1951, en virast san hafa htt hr veium. Vori 1951 kom bandarski herinn aftur til Keflavkur, samrmi vi ann varnarsamning, sem yfirgnfandi meirihluti ingmanna samykkti, fyrst leynilega, en san me atkvagreislu Alingi, ar sem frumvarp um samninginn var samykkt me 40 atkvum gegn 9. [7]

A endingu ein tilvitnun grein Guna, sem g ver a fetta fingur t :

essa frsgn notar Bjrn Bjarnason svo til ess a komast a essari niurstu: "Hr fer ekkert milli mla. slensk stjrnvld eru ekki ein um hyggjur af sovska flotanum, og bandarska herforingjari sendi herskip til a fylgjast me honum n hvatningar slenskra stjrnvalda."

Og Guni heldur fram:

essi vtka lyktun grundvelli einnar heimildar er einfaldlega rng. Hershfinginn Bradley segir ekkert um a a hvatningu slenskra stjrnvalda hafi ekki urft til enda vissi hann n efa lti um mli, me hugann allan vi stri Kreu og strri vifangsefni en ferir fjgurra tundurspilla. Eins og hr hefur veri raki, me vsun fjlmargar tvrar heimildir r mrgum traustum skjalasfnum, voru Bandarkjamenn raun tregir til a lta undan skum slenskra stjrnvalda um eftirlit me sovskum sldveiiskipum.

Ekki tla g a leggja mat a hr og n, hvort Bandarkjamenn hafi tt frumkvi a v, a nokkrir tundurspillar eirra voru sendir hinga Austfjarami sumari 1950 (sumir me vikomu Hvalfiri og Reykjavk, en tveir lei fr Noregi til Seyisfjarar). En hitt tel g afar lklegt, ef s er merking ora Guna Th. essari klausu, a Bandarkin hafi sent hinga herskip, sama tma og eir ttu Kreustyrjldinni, n ess a eir hafi haft neinar hyggjur af sovzku skipunum hr vi land. [8] Svo miklum herbnai hafa eir ekki stefnt ennan afskekkta sta verldinni a gamni snu og heldur ekki til ess eins a fria hyggjufull slenzk stjrnvld. Vera m, a tilgangurinn hafi mefram veri a stugga vi Sovtmnnum, gera eim ljst, a haft yri me eim auga, rtt eins og eftirlitsflugvlar Varnarlisins ttu sar eftir a gera svo miklum mli hloftunum hr vi land. [9]

---------------------------------------oOo---------------------------------------

[1] Og g er, vel a merkja, ekki a halda v fram, a umfjllun Guni Th. s me eim htti, a essi innrsartti s fyrst n a uppgtvast skjlum; etta er t.d. alkunn stareynd bk dr. Vals Ingimundarsonar: eldlnu kalda strsins, og samtar-dagblum. Sbr. og nmgr. ]8] hr eftir.

[2] Sbr. etta brf mitt til ritstjra brezka blasins The Times, sem birtist ar a gefnu tilefni 6. marz 2003:

"Perils of Chamberlain's appeasement

From Mr Jon Valur Jensson

Sir, The annexation of Czechoslovakia was a huge impetus to Hitlers war machine, increasing considerably his military build-up. It gave him the countrys highly advanced heavy industry (including first-class weapons factories) and removed a powerful potential opponent.

In The Second World War, Volume I, Churchill describes the "five or six years policy of easy-going placatory appeasement" as "a line of milestones to disaster".

Yours faithfully,

JON VALUR JENSSON, Reykjavik, Iceland. March 4."

[3] tli Guni Th. Jhannesson hefi ekki gott af v a lesa rit dr. Arnrs Hannibalssonar, manns sem gerkunnugur er ankagangi Sovtmanna, um essi ml? g bendi t.d. bk hans Moskvulnan (Rv. 1999) og ennfremur smrit hans Friur ea uppgjf? (Rv. 1984), tt a fjalli um seinna tmabil Kalda strsins, r detente og "friarhreyfinganna" sem Sovtmenn tti stran tt a orchestrera hr Vesturlndum eim tilgangi a koma veg fyrir a uppsetningu eirra sjlfra SS-20-kjarnorkueldflaugum, sem gnuu ryggi Vestur-Evrpu, yri mtt me sambrilegum htti hr vestra.

[4] Sbr.

[5] Sj

[6] Sbr. fyrrnefnt rit Arnrs Hannibalssonar, Friur ea uppgjf? s. 32 o.fr.

[7] Einn ingmaur sat hj, Pll Zophonasson, en Hermann Jnasson og Hannibal Valdimarsson voru fjarstaddir (Benedikt Grndal: rlg slands, Rv. 1991, s. 190). voru ingmenn 52; rangt er v sagt hj dr. Hannesi Jnssyni: slensk sjlfstis- og utanrkisml fr landnmi til vorra daga, Rv. 1989, a 43 hafi greitt atkvi me frumvarpinu. En eir einu, sem greiddu atkvi gegn varnarsamningnum, voru nu ingmenn ssalista.

[8] Og ekki getur Guni fullyrt, a engir frimenn um essa varnarmlasgu telji Bandarkjamenn ea ara bandamenn okkar hafa raun haft hyggjur af rssneska sldveiiflotanum. annig segir t.d. Benedikt Grndal bk sinni rlg slands, bls. 185: "Um svipa leyti og innrsin var ger Suur-Kreu birtist rija ri r sovskur sldveiifloti vi sland. [...] essar veiar vktu hyggjur slendinga og Atlantshafsbandalagsins. Ekki fr milli mla, a vandalaust vri a fela allmiki herli skipunum, og gti flotinn siglt inn hafnir einhverja nttina og sett her land. Samtmis gti komi asto fr kafbtum, til dmis vi suvesturstrnd landsins, ar sem flugvllurinn var og er." Hann segir ar ennfremur bls. 191: "a er af sldarflota Sovtmanna a segja, a hann var vi Reykjanesskaga um hausti [1951, innskot JVJ]. Lgu skip vi akkeri langt inni landhelgi vi Sandgeri og var gert a afla. Eitt eirra var teki og skipstjri sektaur um 8000 krnur. Murskipi var frt til hafnar Keflavk, en a var 8900 lestgir og hafi 170-200 manna hfn. -- Virist augljst, a skipin hafi njsna um ratsjr og fjarskipti varnarlisins, eins og Sovtrkin hafa gert alla t me flugvlum og skipum, en anna hlutverk hefur eim varla veri tla."

[9] Fr Keflavk flugu r eftirlitsflugvlar yfir 3.000 sinnum til mts vi sovzkar herflugvlar runum 1962-1991, oftar en flugvlar Bandarkjamanna llum rum herstvum eirra erlendis samanlgum.


Thriller Vesturbjarbi: A Man of All Seasons

kvld lagi g lei mna minnsta b bjarins a sj einhverja beztu strmynd allra tma: A Man of All Seasons. Mynd essi er ger um vi, llu heldur vilok Sir Thomasar More, um pslarvtti hans fyrir tr sna og kirkju -- kalsku kirkju Englands sem Hinrik konungur ttundi svnbeygi undir sitt eigi vald og sleit r sambandi vi sinn hfubiskup, biskupinn Rm: pfann. Myndin er eitt listaverk og leikurinn magnaur, en Orson Wells, hlutverki Wolseys kardnla, var lklega ekktastur leikaranna. Paul Scofield lk Sir Thomas afinnanlega, styrk hans, leiftrandi snilld hans sem lgfrings og bilandi trartrausti. eir, sem lku Hinrik VIII, Cromwell, Howard hertoga af Norfolk og hina lsu, en strlyndu konu Sir Thomasar, skiluu einnig hlutverkum snum me vlkum gtum, a r hefur ori brotgjarn minnisvari, senn um enska leiklist, um 16. ldina, dr hennar og spillingu, a gleymdu v bezta sem var enn til staar af hinum gamla, kalska traranda.

Sir Thomas More, sem 20. ld var orinn mrgum kunnugastur sem hfundur bkarinnar Utopia, var afburagreindur kanzlari Bretaveldis, hygginn hugsuur, sem lt lfi fyrir trarsannfringu sna. egar Hinrik konungur vildi losa sig vi sna fyrstu konu og f samykki beggja ingdeilda, ensku biskupanna og allra stu embttismanna rkisins fyrir v a f a ganga hjnaband me Lady Anne Bolyn, stust fir ann ofurrsting sem eir voru beittir. Sir Thomas More var einn essara fu, John Fisher biskup Rochester annar, og voru bir teknir af lfi fyrir viki, sem og fyrir a neita a viurkenna sta yfirvald konungs yfir ensku kirkjunni. Sir Thomas var varpa dflissu Tower of London og hlshggvinn ri 1535. Var hfu hans sett stjaka, rum til vivrunar, einn mnu, unz ekkja hans fekk a taka a ofan til varveizlu. John Fisher og Sir Thomas voru bir lstir helgir menn af kalsku kirkjunni ri 1935. [1]

Myndin A Man of All Seasons vann til sex skarsverlauna, . m. kosin bezta mynd rsins 1966. Sning hennar kvld fr fram safnaarheimili Kristskirkju vi Hvallagtu. ar er vetur boi upp vikulegar kvikmyndasningar, sem allar tengjast me einhverjum htti kalskri tr, kirkju og menningu. Allir eru velkomnir sningarnar, og er agangur keypis.

[1] v minnist g heil. Johns Fisher hr (tt hann komi raun ekki vi sgu myndinni), a hann tengist srstaklega Cambridge, minni hsklaborg; hafi hann veri ar einn helzti kennari gufri, Doctor of Divinity og kanzlari hsklans. ar var g tekinn upp kalsku kirkjuna Fisher House, eirri stdentakirkju sem ber nafn hans, ann 15. aprl 1983, af hinum nvga erkibiskupi Birmingham, Maurice Couve de Murville, trfrara mnum, sem fram undir a jnai sem prestur stdenta Fisher House, en hann er annar hfundur bkarinnar Catholic Cambridge (London, 1983, 149 bls.); ar er m.a. sg saga Fishers biskups.


Okurver og samanburur lfskjara vi Norurlnd

Menn hafa veri a velta fyrir sr stum okurvers slenskum verzlunum, mia vi ESB-lnd (en raunar tti etta ekki sur vi, ef vi frum a mia okkur vi Bandarkin!). Um etta hefur nokkur umra stai s.l. viku og n sast Silfri Egils gr. Margir einblna essu efni landbnainn, a s drt og rkisvari kerfi me aflutningsgjldum. En etta eru fjarri v a vera me veigamestu stum ess ofurvers sem landsmenn vera a stta sig vi. egar bndur f ekki einu sinni rijungshluta af veri lambsins, eins og a er t r b, getur etta naumast veri landbnainum a kenna. Og vruver landbnaarvara er ekkert hrra hr prsentum, mia vi ESB-mealtal, heldur en t.d. braui. Sast fyrradag var a bent St 2, a mean vi kaupum tilteki brau 300 kr. t r b, borgar Fransmaurinn 80 krnur fyrir a sama!

Hr rkja fjlmrgum svium grimmar lgur sluaila. "Skelfirinn" svonefndi, strt barnaleikfang, sem var rifi t r bum hr fyrir jlin, var rauninni ein skelfingin enn fyrir buddu landsmanna. Hann fst Danmrku rmar 3.000 kr., en var seldur t r b hj Leikb rmar 17.000 kr. (ar til hann var lkkaur rmar 15.000 kr., enda var fari a bja hann Hagkaupum rmar 13.000 krnur). etta er margfld lagning, sem engin dmi eru um tilfelli landbnaarvara. En htt verlag hr er engin n frtt. Mean g var vi nm Englandi, voru vrur ar bum gjarnan tvfalt og allt upp refalt drari en hr heima (. m. brau og bakkelsi), en undantekningarnar voru mjlkurvrur og frmerki: ar var verlagi svipa og slandi.

Fjlmargir vruflokkar eru hr me miklu hrri lagningu en landbnaarvrur ea matvli almennt, . m. barnaft, leikfng, gjafavrur (t.d. Blmavali!), rafhlur o.m.fl. ar til vibtar hefur veri a bent, a ekkert hefur hkka jafnmiki slandi fr rinu 2001 og pstur, smi og fjarskiptajnusta. Menn segja, a farsmagjld su hr au langdrustu byggu bli. Af hverju kvartar enginn yfir v? Er a af v a sum strfyrirtki hafa skapa sr svo "jkva mynd", a mnnum dettur ekki hug ea ora ekki a gagnrna au? [1].

a er sannarlega undarlegt og skalegt, hve margir taka af mikilli skammsni tt essum sendurtekna samanburarleik vi ESB-lndin og lykta t fr v, a vi eigum a afleggja okkar landbna. sumum essara landa ta menn vexti af trjnum og hafa 2-3 uppskerur ri og lta margir t eins og ftklingar okkar augum. En egar bori er saman vi nba okkar Norurlndunum, er munurinn ekki nrri eins berandi matarveri; og getum vi alvru vnzt ess a vera ar lgri en au, me okkar sma marka, langar flutningslnur utan- og innanlands og suma helzt til hragrafkna kaupmenn og heildsala, fyrir utan h vrugjld, tolla og virisaukaskatt?

a er ekkert leyndardmsfullt vi etta ml -- verkefni er einfaldlega a ganga kvei til verks og lkka psta, sem lkka arf, n ess a rsta landbnainum og gera annig landi sjlft byggilegra og httulegra feramnnum.

Getum vi vnzt ess a lfskjr slandi veri sambrileg vi Norurlnd ea nnur Evrpulnd?

Pll Vilhjlmsson benti tti Egils stareynd, a rtt fyrir htt vruver vrum vi me einhver beztu lfskjr verldinni. a er v ekki a matarverinu einu a hyggja, enda urfa menn a tta sig eirri stareynd, a hlutfall matvlakrfunnar heildartgjldum hverrar mealfjlskyldu hefur fari lkkandi sl. rum og er n aeins 13,58% (matur og drykkur, ar af matur: 12,18%, en slenzk matvli einungis tplega 6%). [2]

En mismunurinn okkur og skandinavsku lndunum er vitaskuld ekki 62%, heldur miklu minni, sr lagi okkur og Normnnum. Morgunblai birti forsu sinni 10. .m. tflu me "vervsitlu nokkurra vrutegunda og jnustu Evrpu ri 2005." ar var mia vi vervsitluna 100 a mealtali 15 gmlu ESB-rkjunum og san gefnar upp vsitlur slandi og Skandinavu. Alls staar hfum vi "vinninginn" nema drykkjarvrum (vt. 161), ar fru Danir (vt. 162) og Normenn (165) aeins fram r okkur. Kjti var a langdrasta hr, 182 vsitlustig, en 131 flesk- og kalandinu Danmrku, 174 Noregi og 108 Svj. arna mega menn hafa hugfast, a vi erum hr me afar dran kjklingamarka, sem mr finnst raunar einsnt, a leggja tti niur, ea hver vill borga rmar 2000 kr. kli af kjklingabringum?! [3]. En hversu miklu drara er kjt a mealtali hr en Skandinavu? Gerum eina mealtlu r essu veri landanna riggja (413/3 = 137 2/3) og athugum, hversu miklu hrri okkar tala (182) er prcentum en s tala. Munurinn er heil 35,1%, en etta var lka drasti matarvruflokkurinn okkar (og kjklingar metaldir). Annar flokkur er arna til vibtar: Mjlk, ostur og egg: ar erum vi me 146 stig, Danir 99, Normenn 140 og Svar 105. Me sama treikningi reynist munurinn ar vera heil 27,3% [4], en ekki hrri en a. Til samanburar m svo taka fisk (sl. 135, Danm. 111, Nor. 126 og Svj. 100 stig), ar reynist veri vera 20,0% hrra hr en Skandinavu, og erum vi fiskveiij!

essu m gjrla sj, a verlag landbnaarvara er ekki "62% hrra hr en ti," eins og margir alhfa n um og sniganga ar me samanbur vi okkar ngrannalnd, sem eiga a sameiginlegt me okkur a vera velferarrki og meal eirra tekjuhstu heiminum. Miklu nr er a taka mark ofangreindum treikningum og tala um ca. 31% hrra ver landbnaarvrum hr en hj ngrnnum okkar Skandinavu, en 20% hrra fiskver.

essi munur matarveri eftir a minnka eftir umtalsvera lkkun virisaukaskatts eftir einn og hlfan mnu. En hr er lka landlgt okur mrgum rum svium, eins og g nefndi, auk hrra aflutningsgjalda, og a m gera tak v efni.

Vitaskuld geta lfskjr ori betri hr landi en Skandinavu, einkum og sr lagi ef okkar laun hkka mun meira en ar. au lnd eru lka lei inn vissa stnun vegna hlutfallslega mun frri finga en hr (sbr. essa vefgrein), og lausnin a flytja bara inn flk stainn er kostnaarsm til lengdar, getur t.d. valdi ra samflaginu og msum tltum. En standi au lnd sta ea lendi flksfkkun, rrir a lfsgi og eykur skattbyri hinna allt of fu eim vinnandi kynslum sem halda urfa uppi hinum mikla fjlda lfeyrisega, auk sjkra- og ldrunarstofnana. v efni erum vi heldur betur sett en margir meginlandinu, og essi og fleiri samverkandi ttir geta me tmanum hft okkur upp fyrir hin Norurlndin lfskjrum, jafnvel rtt fyrir hrra matarver.

PS. Sj einnig mikilvga vibt athugasemd eftir essari grein.

-------------------------------------oOo-------------------------------------

[1] a vri svipu staa og Hafnarfiri, ef Alcan tekst a narra illa rkstudda nausyn tvfldunar verksmijunnar inn bana ar me sinni nfengnu glansmynd. "Illa rkstudda" segi g, v a hvernig getur verksmija af nverandi str Straumsvk veri illa arbr, ef n er fyrirhuga a reisa verksmiju af svipari str Helguvk og vi Hsavk?! En etta benti einmitt s glggi og sanngjarni maur Andri Snr Magnason Silfri Egils gr.

[2] Sj nnar athugasemd minni, sem g btti hr vi fyrir nean essa grein.

[3] a lur nnast yfir tlendinga sem sj etta kjklingaver hr bum, enda v vanir, a a s me drasta kjti heimalndum snum. essu hafa menn t.d. lst furu sinni blainu Grapevine. Gerum v skurk essu mli, afnemum verndartolla innflutningi kjklinga, og greium eim, sem reka bin, gar btur til a htta essu, a mun fljtt borga sig.

[4] Danir me 99 stig, Normenn 140 og Svar 105 = 344/3 = 114 2/3; munurinn eirri mealtlu Skandinavu og okkar tlu (146) er 31 1/3 stig. Okkar vsitala er 27,3% hrri en s skandinavska.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband