Bloggfrslur mnaarins, desember 2007

Hart tekizt um galdraml og fleira

Svo mikil og nausynleg hefur tttaka mn veri umrum um vefgreinina Kristin gildi eftir bloggvin minn Sigur r Gujnsson, a mean g skrifa ekkert ntt hr handa lesendum, er mr ngja a v a vsa umru, sem m.a. tekur beini yfirdrifnar kjur um fjlda eirra meintu galdramanna og kvenna, sem uru frnarlmb galdraofskna fyrri alda. Drp Spnverja frumbyggjum Amerku voru upphaflegt vifangsefni sunnar, samt v spursmli hvort kristin gildi hafi raun ekkert a segja og hvort trin s laus vi a vera hrifavaldur lfi (nafn-)kristinna manna. "slendingar eru kristnir n ess a vera a," hefur Sigurur eftir dr. Pli Sklasyni heimspekiprfessor skondin framsetning og vekjandi, en umran sjlf vefsl Sigurar fer satt a segja t um holt og hla, me miklum grunum trleysingja vi hlutverk og mlsta kristindmsins sgunni, mean msir hafa ori ar til andsvara og g mest andvaka yfir llu saman.


Gegn rsum jkirkjuna

Svo ht grein mn Mbl. 19. des. 2002 ar sem fjalla var um ml sem oft ber hr gma: eignaml kirkjunnar og rtt jkirkjunnar til framlags r rkissji til rekstrar sns. Afar harar hafa r rsir oft veri, sem trleysingjar og afbrisamir veraldarhyggjumenn missa flokka hafa haldi uppi, einkum fr og me Kristnihtarrinu 2000 og n enn og aftur, egar rfmennur hpur virkra trleysisboenda hellir sr yfir dagbl og bloggsur nnast daglega.

Margir lta sem jkirkjan eigi hr engan rtt sniganga ar me inglstar og skrar eignarheimildir hennar margar aldir, unz kvei var, a rki tki alfari vi jareignum essum gegn endurnjun ess lagakvis, a rki borgi laun presta og Biskupsstofu. Sumir (og raunar fir) hvaasamir veitast a kirkjunni fyrir mist meinta girnd ea snkjulfi, mean arir (sj t.d. umruna essari sustu vefsu minni) virast aldrei geta tta sig v, a vi erum hr hluti af rttarrki, ar sem arfhelg rttindi, m.a. eignarrttur, eru sur en svo eitthva sem brtur gegn almennum mannrttindum, heldur eru au einmitt einn undirstuttur eirra.

J, a er umfljanleg grunnforsenda essa mls, a "kirkjan fer ekki fram lmusu, einungis a rki standi vi gera samninga," eins og g sagi greininni gmlu, en fyrndu, sem g endurbirti n hr eftir.

Gegn rsum jkirkjuna

FORMAUR Simenntar, Hope Kntsson, ritar grein Mbl. 30.10. 2002: 'Hva felst askilnai rkis og kirkju?' ar sker augu alger vntun umfjllun um eignir kirkjunnar, eins og r skipti engu sambandi vi ann "styrk" fr rkinu sem Hope segir jkirkjuna f og vill lta afnema. "jkirkjan ntur hundraa milljna krna styrks [svo!] rlega umfram nnur trflg," segir hn. a er einfaldlega rangt. Rkisvaldi tk kirkjujarir (fyrir utan prestssetur) sna umsj 1907, innheimtir af eim tekjur og greiir stainn laun til presta.

Hvaan komu essar jarir, 16% jareigna landsins 1907? Str hluti tilheyri kalskri kirkju snum tma. Eins og sj m af gjafabrfum eignaflks til kirkna og klaustra, ttu r gjafir a styja vi Gus kristni, helgast jnustu vi sfnui hans. Eftir siaskipti var ekki rum til a dreifa til kristnihalds en ltherskum klerkum sem framfleyttu sr, nnuust vihald kirkna og nnur tgjld me eim eigna- og tekjustofnum sem konungur lt hreyfa egar hann hrifsai undir sig klaustra- og stlseignir. Var hitt rinn skellur a s menningar- og jrifastarfsemi sem fram fr klaustrunum var einu vetfangi aflg, er konungur geri eignir eirra upptkar.

Kirkjan var 14. ld langauugasti landeigandi hrlendis og augaist enn til 1550. ttu biskupsstlarnir 14.119 hundru jareignum, sjttung alls jarnis. Sar hafa margir bsnazt yfir ausfnun kirkjunnar, en eins og Bjrn orsteinsson sagnfriprfessor frddi okkur nemendur sna um, var kirkjan leigulium snum lttari lgum en arir landsdrottnar. A auki veitti hn ftkum og sjkum metanlega hjlp. Um 1650 var rijungur jareigna eigu kirkna, biskupsstla, Kristfjrjara og sptala, sjttungur eign konungs og helmingur bndaeign.

Fyrir , sem lta ekki eign sem jfna eins og stjrnleysinginn Proudhon, tti a vera sjlfsagt a skoa essi ml af jafnaargei og rttsni. Elilegri krfu kirkjunnar a f a halda tekjustofnum snum verur ekki mtmlt nafni trfrelsis.

Ekki tilheyri g jkirkjunni, er ekki ess vegna a verja hana slni. En vegna rkelkni Hope atskninni finnst mr rtt a hn upplsi okkur um fein atrii:

  1. Heldur hn a kristnir slendingar lti hggva undan sr r efnalegu stoir sem forfeur okkar reistu til a halda uppi kirkjum, helgihaldi og jnustu gu safnaanna?
  2. Telur hn kristi flk svo aublekkt og gelaust, a a standi ekki eignarrtti snum og eftirkomenda sinna?
  3. Trir hn alvru a hn geti bila til rkisstjrnarflokkanna um stuning vi a rna kirkjuna eignum snum og/ea samningsbundinni rttarstu? M..o.: Me hlisjn af v, a rkisstjrnin segir stefnuskr sinni a kristin tr og gildi hafi "mta mannlf landinu og veri jinni metanlegur styrkur," auk ess sem bir flokkarnir eru v andvgir "a lggjafinn gangi of nrri frihelgi eignarrttarins" ea "taki sr nokkurt vald sem strir gegn grundvallarrttindum," trir Hope v, a flokkarnir gangi bak eirra ora? Hefur hn svo lgt lit eim a hn myndi sr a eir fist til ess brri a hafna annig kjrfylgi fjlda kristinna manna?
  4. ltur hn mn lthersku systkini vlkar gungur a au lti rifta einhlia eim samningi sem gildir milli rkis og jkirkju um rlegt framlag til hennar r rkissji (sem er meti sem elilegt endurgjald fyrir au 16% jareigna landinu sem kirkjan lt af hendi vi rki)?
  5. Kmi a henni vart a jkirkjan fengi ( Hstartti ea me v a leita til sta dmstigs Evrpu) ann samning stafestan ea jareignir snar afhentar aftur, ef rki fremdi au samningsrof a htta a greia etta rlega afgjaldsgildi r rkissji?
  6. Ef Hope nafnai Simennt eignir snar, fyndist henni rttltisml a einhver rkisstjrn jntti r me einu pennastriki?
  7. Af v a henni er trtt um rttlti, jafnrtti og trfrelsi, er a lokum spurt: Yri a gu rttarryggis ef magnaasta valdi, rkisbkni, gti slsa undir sig sameign frjlsra flagasamtaka?

Kirkjan fer ekki fram lmusu, einungis a rki standi vi gera samninga. Ef ekki vri samstaa Alingi um lgin fr 1907 og 1997, tti jkirkjan a taka vi eignum snum aftur og vaxta r arsaman htt me ntmalegri fjrmlastjrn til a tryggja, a hn geti stai undir helgihaldi, vihaldi kirkjuhsa, hjlparstarfi og jnustu til frambar. Ef hn hlypist undan eirri byrg (t.d. af hrslugum ea vileitni til a kknast llum, umfram allt einhverri tzkuhugsun), vru a svik vi kllun kirkjunnar, sem hafa stutt hana og vi sjlfan ann sem sendi hana. Til ess hefur kirkjan egi ennan arf a vinna r honum til heilla fyrir slenzka j.


Fylgi dalar vi 'askilna rkis og kirkju'

"Mun frri eru [n] hlynntir askilnai rkis og kirkju en sast egar etta var kanna hj Gallup, ri 2005. voru 66% hlynnt askilnai, en um rijungur andvgur. Jafnframt er etta lgsta hlutfall eirra sem eru hlynntir askilnai fr v a Gallup spuri essarar spurningar fyrst ri 1994." Svo segir frtt Mbl. gr.

a m sannarlega segja a me Morgunblainu, a "jin skiptist tvr fylkingar egar hn er spur um afstu til askilnaar rkis og kirkju. Fram kemur jarplsi Gallup, a naumur meirihluti, ea 51% er hlynntur askilnai en 49% eru andvg." ar segir ennfremur (leturbr. jvj):

egar svr allra eru tekin me, eru tplega 45% hlynnt, 43% andvg og rflega 12% hvorki hlynnt n andvg askilnainum.

Mun fleiri taka afstu n en sustu knnun. Sem fyrr eru karlar hlynntari askilnai en konur, hfuborgarbar vilja frekar askilna en bar landsbyggarinnar og yngri svarendur eru hlynntar i askilnai en eir eldri. eir sem hafa meiri menntun ahyllast fremur askilna en eir sem minni menntun hafa.

Mesta andstu vi askilna rkis og kirkju er a finna meal eirra sem styja Framsknarflokkinn, en fylgismenn Samfylkingarinnar og Vinstri grnna eru hlynntastir askilnai.

Fylgismenn "askilnaar" hafa guma af v, a "jarpls Gallup um vihorf jarinnar til askilnaar rkis og kirkju [hafi] snt [a] sastliin 7 r a rflega tveir riju jarinnar eru fylgjandi askilnai." S, sem a skrifai, leirtti sig reyndar smu vefsu me essum orum: "sj m vef Samtaka um askilna rkis og kirkju a sastliin 7 r hefur hlutfall eirra sem styja askilna veri milli 61-67%." En n er komi ljs, a eir eru tplega 45%; og ef eim er sleppt, sem ekki taka afstu, er talan 51%.

Tlur essar sna reyndar ekki afstu manna til kristinnar trar, heldur til sambands rkis og kirkju, sem vitaskuld er ekkert sjlfsagt ml og arf alls ekki a leia af kristinni tr sem slkri; a er ekkert Nja testamentinu, sem gerir krfur til ess, a kristin tr (hva mtmlendatr) s ger a rkistr ea stofnanabundin rkinu einhvern htt.

Hitt er anna ml, a essi breyting afstu vlkum Gallupknnunum helzt rugglega hendur vi a, a n seinustu mnuum essa rs hefur veri stt a stu kristindms sklakerfinu me eim afleiingum, a margir raunkristnir menn hafa vakna af dvalanum, sj n allt einu hrkuna atskn trleysingja a kirkjunni, kunna eim afrum illa og vilja vaxandi mli sl skjaldborg um kristin gildi samflaginu. Niurstu essarar Gallupknnunar er elilegt a skoa sem vning af traustsyfirlsingu vi stu jkirkjunnar eirri umru af hlfu eirra 15% landsmanna, sem n hafa lti af andstu sinni vi tengsl rkis og kirkju.

Reyndar m segja, ljsi eirra breytinga sem tt hafa sr sta essu sambandi sasta ratuginn, a askilnaur rks og kirkju s n egar hfn flestum atrium, a.m.k. a v er varar innri stjrn jkirkjunnar snum eigin mlum ( trarkenningarefnum, helgisia- og agamlum). etta er t.d. viurkennt me lgunum "um stu, stjrn og starfshtti jkirkjunnar" nr. 78/26. ma 1997, sj srstaklega fyrri tluli 2. greinar, 10.14. gr., 20. gr. (um vald Kirkjuings) og 24. gr. eirra laga (um framkvmdavald Kirkjurs), sem og 3. tl. 28. greinar (um hrifavald Prestastefnu); athyglisver eru einnig essi kvi 2. tl. 2. greinar smu laga: "jkirkjan, einstakar sknir og stofnanir hennar njta sjlfstrar eignhelgi og koma fram sem sjlfstir ailar gagnvart almannavaldinu eftir v sem vi getur tt."

Spurningin um "askilna rkis og kirkju" er v relt a miklu leyti og raun og veru eins konar 'ekki-spurning' til a ba san til ekki-frttir.

A sjlfsti jkirkjunnar vk einnig prestur einn grein Frttablainu nlega (og mun g vsa hr hana, egar g finn hana).

A jkirkjuprestar su launaskr rkisins kemur hins vegar til af v fyrirkomulagi varandi rstfun kirkjueigna, sem innsigla var me lagasetningu 1907 og 1997. ll trflg f sinn hlut safnaargjld eftir hfatlu sinni, en jkirkjan a auki rlegar greislur vegna grarmikilla jareigna (um sjttu hverrar jarar landinu 1907), sem rki hefur n fengi lstar sem eign sna, en me essum skilmla, a e.k. afborgun ea afgjalds-gildi af eim skuli goldi me v a borga laun presta og Biskupsstofu.

PS: Grein mn (samt inngangi), Gegn rsum jkirkjuna, sem fjallar mun tarlegar um essi eignarrttarml (einkum ljsi sagnfrinnar) og um elilegt tilkall jkirkjunnar til rlegs rkisframlags, er n endurbirt essu vefsetri.

Sj einnig umfjllun um Morgunblasfrttina hr:


mbl.is lka margir hlynntir og andvgir askilnai rkis og kirkju
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Egnum ekki Serba og Rssa a stulausu – atburir ar geta haft hrif allt norur shaf

Undarleg er s stefna Bandarkjanna og ESB a styja Kosowo til sjlfstis. etta a kaupa eim velvild mslimaja? Hefur stuningur vi Kosowo-menn gert a hinga til? Er ekki veri a vira og loka augunum fyrir veldi Rssa Evrpu me essum htti? Telja menn a affaraslt?

Allt fr 19. ld hefur panslavska hreyfingin veri sterk Austur-Evrpu og ri miklu um kvaranir hstrenda Kreml, hvort sem a var dgum zarsins ea kommnista. Fyrri heimsstyrjldin hefi naumast ori s sem hn var, hefi essi samstaa Rssa me rum slavneskum jum ekki strt gjrum eirra. Og enn eru Rssar me afar eindregnar yfirlsingar vegna vanhugsas stunings vesturveldanna vi sjlfstisbrllt Kosowo-manna.

Serbneskir ingmenn hta v n a hafna aild a bi Evrpusambandinu og NATO, ef vesturveldin viurkenna sjlfsti Kosovo-hras, og m bast vi v, a a veri samykkt inginu. eir geta reitt sig stuning Rsslands.

Klna hefur rt samskiptum Rssa og vesturveldanna. Jafnvel fmenn rki eins og Noregur, sland og Danmrk hafa fundi fyrir v sustu mnuum. Rssneski flugherinn hefur broti lofthelgi slands, gra Normnnum oftsinnis, og njasta atviki, rfrra daga gamalt, flst flugi rssneskra herotna mefram lofthelgi Noregs, unz r rufu dnsku og var stugga burt af Dnum og Englendingum.

Vi bum ekki einangruum heimi hr norur hafi, og a vri r hi mesta a taka tt sjlfsruggum grunum Evrpusambandsins. Sem betur fr voru vibrg Ingibjargar Slrnar, utanrkisrjns okkar, hyggindaleg, en a kann a duga skammt, ef hn eltir san frumkvi ESB-ja, ef og egar r fara hver ftur annarri a "viurkenna sjlfsti Kosowo."

Rssum er meinilla vi uppsetningu eldflaugavarnarkerfa Bandarkjamanna fyrrverandi Varsjrbandalagslndum, taka henni sem grun, og augljst er herzlu eirra eflingu herafla sns, a eim er full alvara. fingar sj- og flughers, sem frt hafa t kvarnar norurhfum og aan allt inn Mijararhaf, eru ekki sndarmennska af eirra hlfu og naumast heldur til a hra neinn. Rssneski sendiherrann lt svo um mlt, a vi slendingar yrftum a venja okkur vi nlg eirra hr. En ar felst einmitt str htta. Svo mjg m venjast einhverju, a a veki nnast enga athygli lengur. Me sfelldri nrveru hr um slir gtu eir stefnt a v a gera NATO-rkin andvaralaus gagnvart eirri gn sem essu getur falizt.

visjlum heimi geta Rssar fundi sr mis tilefnin til a rttlta vntar agerir vntum slum. Innrs ran ea jafnvel sjlfsti til handa Kosowo getur ori eim hentug tylla til grana ea framrsar hernaarsviinu.

Stndum vr um sjlfsti slands, eflum hr hervarnir hi innra sem ytra, stofnum okkar eigin herafla, og frnum ekki varnarhlutverki Keflavkurflugvallar fyrir graverkefni ein saman, heldur tkum fegins hendi vi framboinni hjlp af hlfu annarra bandalagsrkja. Horfum til hinna Norurlandajanna, ar sem eir tmamtamarkandi atburir hafa n tt sr sta, a Svar og Normenn hyggjast byrgjast landvarnir hvorir annarra.


mbl.is Serbar harir afstu sinni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gleileg jl!

llum vinum mnum og lesendum ska g gleirkra daga um essi jl og ramt, me kk fyrir ri sem er a la.

Endurheimt gs bloggvinar

rymur Sveinsson hefur egi a a vera aftur bloggvinur minn. Hann er einn tulasti skriffinnur Moggablogginu, frur, mlefnalegur, rautgur kapprum og vaxandi maur, a mr snist, enda engin fura, verandi sonur Sveins Mihsum Reykhlasveit og a murkyni tt vi Breifiringaskld. rymur er n samkvmt uppkallsr sinni bekkjarlista sastur, en vs fjarri v a vera sztur, meal bloggvina minna. Vi hfum oft veri sammla, tt hitt s mun algengara, en fyrir mestu er a geta drengilega og opinsktt rtt mlin og skotizt rkum, hugsanlega einhverjum lesendum a gagni.

a skal teki fram, a g hef veri sparsamur a taka vi mrgum bloggvinum ea a.m.k. ekki fyrr en g hef gefi mr tma til a kynnast skrifum eirra, svo a heiti geti. Mefram er a vegna ess, a g lt svo , a heiti essu felist eindregin memli fyrir skrif manna ea anna gti, en einnig var g mevitaur um, a sgur bloggvinarmynda theimtir allmiki af msum tlvum niurhlunargetu ea virkni, og hef g sam me eim, sem eins og g til skamms tma hafa urft a ba lengi eftir v a fullur texti birtist skjnum. N hef g nlega leyst ann vanda me v a fella niur myndirnar og hef aeins nfnin stainn. Hver veit nema g flaggi bloggvinum mnum andlitsmynd ea blum spariftum yfir essar komandi htir.

g ska llum lesendum mnum gleilegra jla og farsls komandi rs.

PS. Glsilegt og sterkt og hugavert fyrir alla er vitali vi herra Sigurbjrn Einarsson, fyrrum biskup slands, Frttablainu ennan afangadag: "g veit vel a Hann heyrir". Um a ver g a skrifa um htarnar.


Hneykslanleg stuveiting hrasdmara a mnu mati

Strviburir um jlaleyti f oft minni athygli en eir verskulda. annig kusu Sovtmenn a hernema Afganistan jlum 1979 og losnuu ekki aeins vi mestalla athygli, heldur athafnir mti. Ekki lki g frumhlaupi rna Mathiesen vi brot Sovtmanna aljalgum og griasttmla vi nefnt rki, en snist msu, a hann s vs me a komast hj krftugri mtmlabylgju vegna tmasetningar essarar stuveitingar. fr hann alla mlsaila upp mti sr: bi hfustu umskjendurna, matsnefndina og trlega dmaraflagi. Sjlfur Ptur Kr. Hafstein, formaur matsnefndarinnar, en traustur Sjlfstismaur, fyrrverandi sslumaur safiri, hstarttardmari og forsetaframbjandi [Sjlfstisflokksins, sgu sumir!], gagnrndi essa rstfun skrum orum 18-frttum Rvsins gr. kvldfrttum ar dag (22/12) var sagt, "a nefndin muni n huga stu sna eftir a settur dmsmlarherra hafi rkstudda niurstu hennar a engu og skipai orsteinn Davsson, astoarmann dmsmlarherra og son Davs Oddssonar, embtti hrasdmara."

g hef lngum veri sammla hinum fleygu ummlum Actons lvarar: "Allt vald spillir, og algert vald spillir algerlega," en velti v n fyrir mr, hvort of miki vald s ekki hndum essa dralknis, sem situr embtti fjrmlarherra. Ekki virkai mlsvrn hans ea rttlting fyrir embttisskipuninni fjlmilum gr trveruglega mn eyru. Hr m t.d. sj ummli hans fjlmilum:

rni Mathiesen vari hins vegar skipunina ann htt a hann vri ekki sammla nefndinni. egar Vsir ba rna um a rkstyja kvrun sna sagi hann a orsteinn Davsson hefi a hans mati ,,fjlttari reynslu eim svium sem skipta mli essu." Aspurur hvaa reynslu hann tti vi svarai rni: ,,Ja, meal annars strf hans sem astoarmaur dmsmlarherra."

Sjlfur hef g ur eindregi vari skipun Jns Steinars Gunnlaugssonar og lafs Barkar orvaldssonar embtti hstarttardmara, gegn hrum rsum sem gerar voru r stuveitingar. En ar voru lka aufundin rk fyrir eim kvrunum, lkt v sem hr virist vera.

Fimm sttu um embtti hrasdmara vi Hrasdm Norurlands eystra og Hrasdm Austurlands, og fr settur rherra, nefndur rni, vert gegn liti matsnefndar, sem mlti me remur umskjenda. a var ekki aeins, a eir rr voru taldir hfari en orsteinn, heldur voru eir taldir mun hfari. Nefndin skiptir umskjendum fjra hpa: mjg vel hfa, vel hfa, hfa og hfa, og flokkai hn essa rj sem "mjg vel hfa," felldi engan undir skilgreininguna "vel hfur," en kallai orstein Davsson og annan til "hfa". eim mun fremur m v undrast ofdirfsku rna Mathiesen, egar hann skipar samflokksmann sinn og son fyrrverandi flokksformanns sns sem hrasdmara trssi vi mjg faglega matsnefnd til ess kvaddra manna. Er hr nepotismi (frndfylgni) fer? er elilegt a menn spyrji ljsi ess, a orsteinn er fyrrverandi astoarmaur Bjrns Bjarnasonar dmsmlarherra og sonur Davs Oddssonar.

Mli vekur, e.t.v. vegna ess hvenr a ber upp, minni athygli en a verskuldar. Flestir eru num vegna jlaundirbnings, lka Moggabloggarar, sem margir hverjir virast ekki tta sig ingu essa mls.

PS. Hr eru ummli Atla Gslasonar, hrl. og alm., Vsir.is, ennfremur Pturs Dam Leifssonar lektors (eins umskjenda) og Lvks Bergvinssonar, lgfrings og ingflokksformanns Samfylkingarinnar, sem gagnrndi stuveitinguna ( augljslega me diplmatskum htti stjrnaringmanns) dag. Gumundur Kristjnsson hstarttarlgmaur, einn eirra riggja, sem voru taldir mun hfari en orsteinn, hugar a fara me mli til umbosmanns Alingis.


rumugrein eftir Bjarna Hararson um slenzka ESB-hugsjnaglpa

Bjarni lismaur Guna rnesingagoa eldklra grein 24 stundum dag, fer ar kostum ar sem hann snir fram nnast trarlegt vihorf og rlagahyggju talsmanna eirrar stefnu a sland veri hluti af ESB. Eirkur Bergmann Einarsson fr ar kryfjandi gagnrni og stendur eftir sem verjandi lrislegra kvarana leitoga ESB, sem kvu eftir sneypuferir vit lrisins a sniganga jaratkvagreislur um afdrifarkar breytingar stjrnarhttum bandalagsins 'Lissabonsamningurinn' er annig hjlei fram hj lrinu til a n gegn eiginlegum stjrnarskrrkvum, sem ur hafi veri hafna kosningum. Greinin ber heiti 'Httulegir Evrpusinnar' og verskuldar athygli allra alvarlega hugsandi manna.

Bjarni gerir stlpagrn a spunamennsku Eirks og annarra vlkra um "symblsku" ttina essum ESB-mlum, og vsa g lesendum a lesa etta endilega hj meistaranum sjlfum, bls. 23 24 stundum dag, en hr er tengill essa grein Moggabloggi hans. Heill r, Bjarni!


84% slendinga tra tilvist Gus, 58% himnarki, 78% lf eftir dauann, og 75% last styrk af bninni

etta er meal ess sem kemur fram grein eftir dr. Ptur Ptursson prfessor ntkomnu hefti af Merki krossins, tmariti kalsku kirkjunnar. etta er vert a hafa huga, egar menn ra um erindi ea hlut kristinnar trar sklakerfinu, ar sem brn dveljast lungann r vkutilveru sinni 5 daga vikunnar.

Tlurnar eru r evrpsku lfsgildaknnuninni (1999/2000). Ljst er ar, a mia vi mrg nnur Evrpulnd koma slendingar vel t r eirri knnun. Danmrku tra 69% tilvist Gus, Svj 53%, en Stra-Bretlandi 72%, Frakklandi 66%, talu 93% og rlandi 95%, en hst kemst Malta me 99% og er landa hst flestu tilliti. Evrpumealtal trar tilvist Gus reyndist 77%.

Einnig er knnun essari spurt um tr tilvist helvtis (hstu og lgstu niurstur: sland me aeins 18%, Malta: 87%), hvort menn stundi bnalf, .e. a.m.k. einu sinni viku (sland: 42%), og hvort menn ski athafnir kirkju a.m.k. mnaarlega, a undanskildum brkaupum, jararfrum og skrnum (sland og Danmrk nstlgst me 12%, Svj 9%, en Malta 87%).

Merki krossins er margt anna af hugaveru efni n sem endranr.

PS: a skal teki fram, vegna skrifa annars bloggara, a hinn vel kunni Ptur Ptursson er ekki kalikki, heldur jkirkjunni, sonur Pturs biskups Sigurgeirssonar (biskups Sigurssonar) og me tvr doktorsgrur flags- og kirkjusgufrum snum - bar fr Svj.


Hrplegt ranglti a f ekki a alast upp furlaus? - Um tknifrjvgun einhleypra kvenna

'Tugir ba eftir tknifrjvgun' segir fyrirsgn forsu 24 stunda sl. fstudag. Er ar kvarta hstfun yfir v "hrpandi rttlti" a einhleypar konur fi ekki tknifrjvgun. Reyndar talar ar einn helzti gra- og hagsmunaailinn mlinu!

ART Medica heitir fyrirtki essum bransa, sem eitt situr a kolunum, en virist hafaallar klrti til a auka sem mest starfsemi sna, .e. tilbinni frjvgun miklu strri hps en hinga til, jafnvel tt a feli sr rskun farslla fjlskylduhtta og barnauppeldis. En ltum nnar frttina:

Fjldi einhleypra kvenna sem hafa leita eftir tknifrjvgun hj ART Medica sustu rum hleypur tugum. lgum um tknifrjvganir er kvei um a kona sem undirgengst tknifrjvgun skuli vera hjskap, stafestri samvist ea hafi bi stafestri samvist rj r hi minnsta. Heilbrigisrherra hefur skipa nefnd til a endurskoa lg um tknifrjvganir, og vonast margir til ess a einhleypum konum veri heimila a gangast undir tknifrjvgun egar lgunum veri breytt.

En hversu margir eru essir "mrgu"? Harla fir raun, v a engin hreyfing stefnir essa tt jflaginu, a s veri. Hr list v a s grunur, a mtun og spuni su hlaupin frttamennskuna. En a er essu mli eins og stofnfrumumlinu, a 'ART Medica' virist beina sr a v bak vi tjldin a hfa til eirra, sem vldin hafa. F g ekki betur s en etta fyrirtki hafi n Gulaugi r rarsyni rherra sitt band, auk trlega annarra voldugra Sjlfstismanna, svo sem Bjarna hins unga Benediktssonar. 'trs' og grahyggja virast ar lausnarori, jafnvel svo, a sirn vimi, barnavernd og lfi sjlft vera a lta lgra haldi. Efnishyggjan rur ekki vi einteyming Sjlfstisflokknum, frjlshyggjudeildin vri vs me a selja mmu sna steindaua, ef fengist fyrir hana f, og kann a vera styttra a en marga grunar.

"Hrpandi rttlti"?

"Mr finnst etta hrpandi rttlti, ekki szt ljsi ess, a smu konur mega lgum samkvmt ttleia brn. v ttu r ekki a f a vera frskar sjlfar me asto sem er boi?" segir rur skarsson, srfringur hj ART Medica, en fyrirtki er hi eina slandi sem framkvmir tknifrjvganir. (24 stundir, 14. des.)

a mtti kannski spyrja hinn sama: Er a kannski hrplegt ranglti fyrir brn a f EKKI a alast upp FURLAUS? Hin napra stareynd vilangs furleysis er einmitt bein afleiing af tknifrjvgun eins og hn fer fram hr landi n egar fyrir lesbur*,en a sama verur eflaust uppi teningnum, ef fari verur a bja einstum konum sama "valkost" tknifrjvgunar.

En g skal gefa srfringnum ri kunningja nokkrar stur til vibtar fyrir v a hafna tknifrjvgun fyrir einhleypar konur:

(1) a var engin sta til a leyfa ttleiingu einhleyprar konu barni nema algerum undantekningatilvikum (t.d. ef systir hennar deyr fr barni snu og a fer fstur til vikomandi einhleypu konu, enda egar tengt henni fjlskyldubndum, en ba tti sazmt me ttleiinguna, ar til barni er ori ngu roska til a geta samykkt hana sjlft; er ar raun engin rf ttleiingu nema e.t.v. til a tryggja v barni fullan arf).

ttleiing fyrir einhleypar konur tti almennt ekki a vera leyf og enn sur fyrir lesbu- og hommapr. 'jafnrttisjflagi', ar sem meira er hugsa um 'kynjajafnrtti' heldur en barnavernd og kvaranir teknar tt til slks 'jafnrttis', tt r beinlnis komi niur brnum, er augljst, a senn verur rst a, a einhleypir karlmenn allt eins og konur fi a ttleia brn, ef a er ekki n egar hfn, og vsa til almennra jafnrttiskva og jafnrisreglu stjrnarskrrinnar v til stafestu. a vi um bi kynin, a rlegt er, a ein vinnandi manneskja s viljandi ger a eina uppeldisforeldri barns og a a hafi enga (og aldrei) sto ru foreldri og aeins einum kjrafa og einni kjrmmu. Ef almenn ttleiing fyrir einhleypa n a merkja a, a hn s ekki aeins "rttur" flks, heldur lka, sem 'rklega niurstu', a a fyrirkomulag feli a sr, a a s "rttur" a neita sama hpi flks um tknifrjvgun, tti a einmitt a sna mnnum, a rlti lggjafans leyfisveitingu ttleiingar til einhleypra kvenna var gersamlega misri. Rtt lyktun er v a fella a kvi r lgum, miklu fremur en a fara a ba til n lg sama dr, sem um lei hafa lka sr enn fleiri vibtarannmarka, eins og g kem n a.

(2) Tknifrjvgun er ekki sambrileg vi ttleiingu, a er veri a ba til ntt barn og a me eim htti, a yfirleitt er fleiri fsturvsum "frna" (.e.a.s.: eir drepnir) heldur en eir eru sem f a lifa og fast og komast til fullorinsra. Hr er v silegum aferum beitt eim tilgangi a setja ft verksmijuframleislu mannslfa Art Medica auvita til hagsbta. Flestar jir Evrpu og Amerku hafa fari mjg varlega a leyfa drp fsturvsa, og lggjafaring eirra hafa ar a auki alls ekki veri fs a leyfa gjrntingu slkra "umframfsturvsa" til tilrauna og rvinnslu, en a er einmitt s stefna 'ART Medica', sem heilbrigisrherrann vert gegn kristnum mtbrum virist telja sr skylt a jna nafni framfara (vissra ), heilsubtar fyrir ara (n ess a essi valda lei s raun nausynleg) og 'trsarmguleika', sem er eitt lausnaror gra- og efnishyggju allra sustu ra hr landi.

(3) Einhleypar konur vera ekki a gjalda neins "rangltis" szt af llu "hrplegs" me v a "f" ekki a fara tknifrjvgun; konur hafa hinga til geta ori frskar n ess a vera giftar. En ar er um arar astur a ra en vi essa tknifrjvgun: Barni fur, sem a rtt a nlgast og njta samvista vi og stunings fr, en umfram allt: njta ess a f hrif fr honum og ttflki hans uppeldi ea samskiptum, kynnast hinni karlmannlegu hli tilverunnar strax fr bernskurum og ba sig annig betur undir lfi, ar sem svo miki er komi undir skilningi og frni samskiptum kynjanna.

Hvert barn raun lffrilegan fur, en mikil er slarkvl eirra, sem f a kynnast v, a mir eirra hafi viljandi vali lei a urrka me llu t mguleikann v, a barni fi nokkurn tmann a vita, hver fairinn var, sem og mguleikann furlegu uppeldi. Innrei slkra stjrnvaldsstrra uppeldishtta var fyrir alvru hafin me lesbukvum samkynhneigralaganna 2006.*

elileg afskipti srhagsmunaaila af lggjf um almannahagsmuni

a er sannarlega tortryggilegt, egar beinn hagsmunaaili, ART Medica, sem rur skarsson lknir talar fyrir, fer a hlutast til um a me almennum yfirlsingum, hva s "hrplegt ranglti" fyrir tiltekna jflagshpa. Hann hefur ekkert fremur en arir almennir borgarar umbo til a rsta lggjafaringi um einhver "rttltisml" af jflagslegu tagi, szt af llu egar sama ml er raun fyrst og fremst gaml fyrir hans eigi fyrirtki.

etta minnir afstu lknaflagsins til frumvarps orvaldar Garars Kristjnssonar um afnm 'fstureyinga af flagslegum stum' fyrir mrgum rum. beitti a sr gegn slku afnmi vegna flags- ea borgaralegra rttinda, sem flagi, sem einber fagsamtk um heilbrigisml, var a sjlfsgu enginn kjrinn umsagnaraili um, umfram ara borgara essa lands, enda eru bein heilbrigisrk agengileg eim flagsskap, sem ttu a sna lknunum, a me slkri yfirlsingu og vlkum rstingi Alingi var flagi a stula beinlnis a og taka byrg heilsutjni frra kvenna komandi rum j, meal annars a frjsemi hundrua kvenna, skv. matstlum sem sjlfur yfirlknir kvennadeildar Landsptalans hafi lst blaavitali Vsi. Me rum orum: Af jflags- ea plitskum stum taldi lknaflagi rtt a standa me aftkum heilbrigra barna heilbrigra kvenna, til ess a r fengju a njta borgaralegra "rttinda" til fstureyinga af flagslegum stum, jafnvel tt a hefi fr me sr httu heilsuspjllum hj allmrgum eim grarstra hpi kvenna***** og enda tt essi umsagnar-rgjf Lknaflagsins til Alingis bryti annig gegn llum elilegum, faglegum sjnarmium, sem eir sjlfir ttu umfram allt a gta.

Gripi til handhgrar rttltingar: "Sumir myndu gera etta tlndum!"

rur skarsson segir vitalinu: "g ekki fjlmrg dmi ess, a r [einhleypar konur sem vilji fara tkinifrjvgun] hafi svo fari svona ager erlendis." En etta er gamalkunn afer til a rsta um framgang mls Alingi**: Hamra er v, a "straumur" kvenna s r landi til a fara tiltekna ager, og ess vegna beri a leyfa hana hr. En etta er engin rksemd**. Danir eiga eftir a mta sna lggjf essu efni, en stjrnvld ar hafa umbori starfsemi slks fyrirtkis, sem eir munu vntanlega vilja koma bndum , egar eir horfa upp afleiingarnar lengri tma. Hj eim kann a vega nokku mti, a danskri j mun fara hrafkkandi nstu ratugum vegna allt of lgrar fingartni: einungis 1,74 brn fast hverja konu, en yrftu a vera 2,1, ella snarfellur jin str nstu ratugum (eir stofnar, sem n fara helzt vaxandi, j, svo a um munar, eru innflytjendur, ekki szt mslimir, en Danir hafa komizt a raun um a eins og Hollendingar og Bretar, a stug fjlgun islamstrarflks felur sr ekki svo litla httu fyrir samheldni jflagsins og jafnvel ryggi egnanna***). essar uggvnlegu horfur kunna v a gera dnsk stjrnvld ginnkeyptari en ella fyrir v a umbera starfsemi nefnds fyrirtkis. En afleiingarnar eru hins vegar kostnaarsamari en svo, a etta geti talizt affarasl lei til a sporna gegn flksfkkun.

Gulaugur r rarson virist strax binn a gefa sig essari atlgu ART Medica. 'Gulaugur vill leyfa einhleypum konum a fara tknifrjvganir Rttltisml, segir rherra' annig hljar nnur fyrirsgn sama tlublai af 24 stundum, fstudag 14. desember, bls. 6. Halda mtti, a honum yki a kappsml mikil rtt fyrir jlin a stula a v, a sem flestar tknifrjvganir fari fram me eirri silausu afer, sem a nausynjalausu var valin, .e.a.s. eirri, a margir fsturvsar su bnir til hverju tilfelli fyrir hverja tknifrjvgun, svo a rvali s ng, en a san veri umfram-fsturvsarnir einfaldlega drepnir eftir vissan frystingartma. En kannski etta s einmitt keppikefli ART Medica sambandi vi tknifrjvgun einhleypra kvenna, .e. a gefa sama fyrirtki enn handhgari rttltingu fyrir v a fyrirtki geti komizt yfir og birgt sig upp af fsturvsum til a hafa sem flesta til s.k. stofnfrumurannskna, en frumvarp um a sama me undirliggjandi rstingi ART Medica liggur n fyrir lggjafaringinu.

Sem s: fyrst er viljandi vali a framkvma tknifrjvgun me eim htti hr landi, a umframfsturvsar veri til, jafnvel tt nnur lei s til mlinu, n eirra frna, a fsturvsar veri drepnir ea teknir til annars brks (ein rttltingin er s, a arar leiir su "drari"); 2. lagi er viljandi reynt a stula a v a stkka ann hp kvenna sem mest, sem gefinn veri kostur tknifrjvgun (hpurinn sem s ekki lengur bundinn vi barnlaus hjn/sambarflk, heldur btt vi lesbum 1. falli, fat accompli, og v nst btt vi einhleypum konum); 3. lagi er svo komin 'heppileg', .e. tkifrissinnu, rttlting fyrir v a nota umframfsturvsa essa flks til tilrauna og rvinnslu: "Fyrst a m drepa (eins og essir menn sjlfir vldu byrjun), hltur a mega allt eins nota til heilsubtar fyrir anna flk (og gra fyrir trsarfyrirtki)."

vor var a einungis 'mlfshtun' Magnsar rs Hafsteinssonar og Kristins H. Gunnarssonar, sem bjargai v, a hi illa undirbna stofnfrumufrumvarp var ekki samykkt llum fribandafltinum, sem rkti sustu dgum ingsins. En n hefur jartan Bjarni Benediktsson alm. og flagar, samt leiitmum Samfylkingar- og Framsknarmnnum, komi v svo fyrir, a engar slkar varnir eru lengur inginu gegn yfirtroslufrumvrpum ess rkjandi meirihluta, sem n getur hvenr sem er fengi samykkt afbrigi fr ingskpum til a hraa afgreislu mla sinna sem mest eir mega, enda tt au su illa undirbin og jafnvel til ess ger a kknast hagsmunaailum. Svo sannarlega er a hins vegar ekki til a kknast kristnum kjsendum Sjlfstisflokksins a bera slk ml til "sigurs" me eim htti, enda hefur hvorki stofnfrumumli n tknifrjvgun lesba n einhleypra kvenna nokkru sinni veri bori undir landsfund flokksins n kjsendur! Valhallarhirin fer snu fram jafnvel vafasmustu mlum, . m. vndislggildingunni (sem aldrei var heldur borin undir kjsendur), a er augljst ori.

Gulaugur r rarson bergmlar "rk" ART Medica essu vitali vi hann 24 stundum. Orrtt segir hann:

"Eins og staan er dag, er ekki rkrtt a einstar konur fi ekki a gangast undir tknifrjvgun, ekki szt ljsi ess, a einhleypir mega ttleia."

etta er eins og tala t r munni ART Medica. Ekki skal hr dregin dul , a erfitt hljti a vera a gegna hinu annasama starfi rherra. a bur lka eirri httu heim, a menn gerist rgir um of, fi ara til a hugsa ea matreia fyrir sig au rk, sem eir ttu sjlfir a leita uppi. Hugsanlega hefur a hr sn hrif, a Gulaugur r er me herskan femnista sr vi hli sem astoarmann rherra manneskju sem opinberlega hefur barizt fyrir sem mestum "rtti" kvenna til fstur(d)eyinga ...

essari grein er ekki fullloki, m.a. er eftir a ganga betur fr neanmlsgreinum. Hn er hr me opnu til umrna, kl. 19.22.

---------------------------------oOo---------------------------------

* eir, sem bru fram frumvarpi um ttleiingu barna til samkynhneigra og um tknifrjvgun lesba, a sem samykkt var Alingi snemma jn 2006, gttu ess srstaklega a velja ekki ann valkost a tryggja a, a vikomandi tlnifrjvgu brn gtu fengi a vita um faerni sitt, t.d. vi 18 ra aldur, eins og Svarnir hafa etta sinni lggjf. Nei, a var valibeinlnis a tiloka ennan mguleika alveg fr byrjun, svo a brnin ttu ess n ekki kost a f uppfyllingu eirra lgbundnu rttinda, sem sama Alingi hafi tla sr a tryggja llum me Barnalgunum fr marz 2003, ar sem teki er fram upphafsgrein, a barn eigi "rtt a ekkja ba foreldra sna". Raunar var a grglettni rlaganna sem r v, a liti vel upplsts helmings stjrnskiparar nefndar, sem hafi me rkum hafna v a leyfa tknifrjvgun lesba, var hafna, en annar helmingur smu nefndar, skipaur a 2/3 samkynhneigum einstaklingum, hafi hins vegar gert tillgu um slka tknifrjvgun og a me v a hafna v mevita a fara snsku lei a gefa barninu rtt a vita um fur sinn, og liti essa nefndarhelmings kvu rttkir Framsknarmenn og Sjlfstismenn rkisstjrn a fylgja, egar eir bru fram sitt afleita stjrnarfrumvarp um mli! (hr endanlegri, samykkri mynd).

** (Smu rksemd var flagga barttunni fyrir fsturdeyingalgunum til 1975.) En samkvmt smu aferafri gtu menn fullyrt, a af v a lngum hefur veri straumur manna til Hollands til a afla sr og neyta eiturlyfja, beri okkur a gera slu eiturlyfja frjlsa. Og sileysingjar gtu jafnvel haldi v fram, a slenzk stjrnvld ttu me lagabreytingu a leyfa misnotkun ungra strka til frunar fyrir eldri menn, einfaldlega af v a alltaf s einhver straumur slkra karlmanna til Thailands ea annarra landa slkum tilgangi. Allir sj, hve fugsnin slk 'rksemdafrsla' er. Vi verum a setja okkur siferisleg vimi sta ess a lta eftirspurn ea siblint eli markaarins ra ferinni.

*** Sbr. bkina slamistar og navistar.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband